{"id":3516,"date":"2026-11-16T04:42:28","date_gmt":"2026-11-16T04:42:28","guid":{"rendered":"https:\/\/p.dialog.vip\/?page_id=3516"},"modified":"2026-11-16T04:42:28","modified_gmt":"2026-11-16T04:42:28","slug":"lud-przymierza-fragmenty-ksiazki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/archiwum-dialogu-test\/lud-przymierza-fragmenty-ksiazki\/","title":{"rendered":"Lud Przymierza \u2014 fragmenty ksi\u0105\u017cki"},"content":{"rendered":"<p><b>FRAGMENTY KSIA\u017bKI KS.<br \/>\n      MICHA\u0141A CZAJKOWKIEGO: &#8220;LUD PRZYMIERZA&#8221;<\/b> <\/p>\n<blockquote>\n<p>&#8220;Wszelki antysemityzm chrze\u015bcija\u0144ski jest nie tylko zaprzeczeniem<br \/>\n          chrze\u015bcija\u0144stwa, ale jest tak\u017ce uderzeniem w Chrystusa. Jest przekre\u015bleniem<br \/>\n          (przez chrze\u015bcijan!) dzie\u0142a Odkupienia dokonanego przez Chrystusa. &#8221; <\/p>\n<p><i>Ks. Michal Czajkowski<\/i> <\/p>\n<p>          &#8220;Najwa\u017cniejszym sposobem przezwyci\u0119\u017cania istniej\u0105cych jeszcze dzisiaj<br \/>\n          trudno\u015bci jest postawa dialogu prowadz\u0105ca do eliminowaniea nieufo\u015bci,<br \/>\n          uprzedze\u0144 i stereotyp\u00f3w oraz do wzajemnego coraz lepszego poznania si\u0119<br \/>\n          i zrozumienia, opartego na szacunku dla odr\u0119bnych tradycji religijnych,<br \/>\n          a tak\u017ce otwieraj\u0105ca drog\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy w wielu dziedzinach &#8230;&#8221; <\/p>\n<p><i>List pasterski Episkopatu Polski<\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><b>&#8220;NOWE PRZYMIERZE&#8221; A<br \/>\n        CHRZE\u015aCIJA\u0143SKI ANTYJUDAIZM<\/b> <\/p>\n<p>        Przeci\u0119tny chrze\u015bcijanin nie ma w\u0105tpliwo\u015bci &#8211; s\u0142ysz\u0105c o dw\u00f3ch Przymierzach,<br \/>\n        starym i nowym &#8211; \u017ce kiedy przyszed\u0142 Mesjasz Jezus, drugie zast\u0105pi\u0142o pierwsze.<br \/>\n        Tym bardziej, \u017ce &#8220;Stare Przymierze&#8221; to &#8220;Stary Testament&#8221;,<br \/>\n        a wiadomo, \u017ce kiedy kto\u015b sporz\u0105dza nowy testament, to tym samym uniewa\u017cnia<br \/>\n        stary. \u017bydzi dzisiejsi to potomkowie tamtych, kt\u00f3rzy nie znale\u017ali drogi<br \/>\n        do &#8220;Nowego Przymierza&#8221;; a \u017ce &#8220;Stare&#8221; ju\u017c nie istnieje,<br \/>\n        nie s\u0105 oni ju\u017c w \u017cadnym Przymierzu z Bogiem. I tak dochodzimy do starego<br \/>\n        chrze\u015bcija\u0144skiego antyjudaizmu, kt\u00f3remu ci\u0105gle dobrze si\u0119 w\u015br\u00f3d nas powodzi,<br \/>\n        mimo cytowanego aforyzmu papieskiego, tylu s\u0142\u00f3w i gest\u00f3w Jana Paw\u0142a II<br \/>\n        i ca\u0142ej nowej &#8220;teologii po O\u015bwi\u0119cimiu&#8221;. <\/p>\n<p><b>ANTYSEMITYZM A EKUMENIZM<\/b> <\/p>\n<p>        Dlaczego autentyczny ekumenizm nie jest do pogodzenia z jakimkolwiek antysemityzmem,<br \/>\n        tak\u017ce z &#8220;antysemityzmem ludzi \u0142agodnych&#8221;? Odpowied\u017a moja chyba<br \/>\n        r\u00f3wnie prosta, nieodkrywcza: postawa ekumeniczna to chrze\u015bcija\u0144stwo g\u0142\u0119bsze,<br \/>\n        konsekwentniejsze, autentyczniejsze &#8211; a wi\u0119c nie tylko alergicznie wra\u017cliwe<br \/>\n        na szelk\u0105 dyskryminacj\u0119 i pogard\u0119, ale tak\u017ce z rado\u015bci\u0105, pokor\u0105 i dum\u0105<br \/>\n        przyznaj\u0105ce si\u0119 do pokrewie\u0144stwa ze &#8220;starszym bratem&#8221;, Izraelem<br \/>\n        Bo\u017cym, kt\u00f3remu tak wiele ma do zawdzi\u0119czenia. A wi\u0119c nie chodzi o jakie\u015b<br \/>\n        racje zewn\u0119trzne, kurtuazyjne czy ideologiczne: \u017ce ekumeni\u015bcie &#8220;nie<br \/>\n        wypada&#8221; \u017cywi\u0107 jakichkolwik resentyment\u00f3w czy antypatii wobec \u017byd\u00f3w<br \/>\n        &#8230; Chodzi o wierno\u015b\u0107 Ewangelii.<\/p>\n<p>        Wszystkie zasady ekumeniczne potrzebne w stosunkach z innymi Ko\u015bcio\u0142ami<br \/>\n        i denominacjami chrze\u015bcija\u0144skimi potrzebne s\u0105 tym bardziaj w relacjach<br \/>\n        z judaizmem, a wi\u0119c z partnerem szczg\u00f3lnie obola\u0142ym, wra\u017cliwszym, trudniejszym&#8230;<br \/>\n        Ekumenizm mi\u0119dzychrze\u015bcijan\u0144ski to dobra szko\u0142a dialogu z \u017bydami, odpowiedniego<br \/>\n        do nich podej\u015bcia, zrozumienia ich specyfiki, otwarto\u015bci na ich bogactwa,<br \/>\n        spojrzenia na nich &#8211; i na nas &#8211; ich oczyma&#8230; Pozornie mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107,<br \/>\n        \u017ce ekumenizm to tworzenie wsp\u00f3lnego frontu &#8211; przeciw &#8230; Ale to nie ekumenizm,<br \/>\n        to tylko strategia. Jestem g\u0142\u0119boko przekonany, \u017ce im bardziej b\u0119dziemy<br \/>\n        krajem ekumenicznym (a wi\u0119c chrze\u015bcija\u0144skim), tym spokojniej b\u0119d\u0105 mogli<br \/>\n        \u017cy\u0107 w\u015br\u00f3d nas nieliczni ju\u017c \u017bydzi, tym ufniej b\u0119d\u0105 ku nam spogl\u0105da\u0107 z<br \/>\n        daleka ocalali z najstraszniejszego Pogromu, a przep\u0119dzeni p\u00f3\u017aniej i ich<br \/>\n        dzieci, tym szybciej odzyskamy dawne dobre imi\u0119. I tym bagatsi b\u0119dziemy<br \/>\n        w naszej wierze, nadziei i mi\u0142o\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej, i mi\u0119dzychrze\u015bcija\u0144skiej. <\/p>\n<p><b>ANTYSEMITYZM CHRZE\u015aCIJA\u0143SKI &#8211; JU\u017b W NOWYM TESTAMENCIE?<\/b><\/p>\n<p>        Pycha chrze\u015bcija\u0144ska wobec starszego brata Izraela jest wr\u0119cz \u015bmieszna:<br \/>\n        &#8220;Je\u017celi za\u015b niekt\u00f3re ga\u0142\u0119zie zosta\u0142y odci\u0119te, a na ich miejsce zosta\u0142e\u015b<br \/>\n        wszczepiony ty, kt\u00f3ry by\u0142e\u015b dziczk\u0105 oliwn\u0105, i razem (z innymi ga\u0142\u0119ziami)<br \/>\n        z tym samym korzeniem z\u0142\u0105czony na r\u00f3wni z nimi czerpa\u0142e\u015b soki oliwne,<br \/>\n        to nie wyno\u015b si\u0119 ponad te ga\u0142\u0119zie. A je\u017celi si\u0119 wynosisz, (pami\u0119taj, \u017ce)<br \/>\n        nie ty podrzymujesz korze\u0144, ale korze\u0144 ciebie&#8221; (Rz 11,17-18).<\/p>\n<p>        Zreszt\u0105 obraz drzewa oliwnego pokazuje r\u00f3wnie\u017c &#8211; i to jak\u017ce wymownie &#8211;<br \/>\n        wieczn\u0105 &#8211; wi\u0119\u017a chrze\u015bcija\u0144stwa z judaizmem. Kto neguje se \u017cydowskie korzenie,<br \/>\n        nie rozumie swej w\u0142asnej wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. Te bowiem korzenie to<br \/>\n        nie tylko monoteizm: to tak\u017ce Jezus! Jezus Chrystus nie nale\u017cy do dziczki<br \/>\n        oliwnej, do wszczpionej ga\u0142\u0105zki, lecz do drzewa oliwnego, do jego pnia<br \/>\n        i korzeni. Kto si\u0119 wi\u0119c odcina od korzeni izraelskich, odcina si\u0119 od Jezusa.<br \/>\n        Chrystus zreszt\u0105 nie tylko nale\u017cy do korzenia izraelskiego &#8211; z judaizmu<br \/>\n        wsp\u00f3\u0142czesnego czerpa\u0142 nieustannie soki \u017cywotnie; \u015bwiadcz\u0105 o\u00a0 tym<br \/>\n        dobitnie nasze Ewangelie. Nie mo\u017cna wi\u0119c patrze\u0107 na wsp\u00f3\u0142czesny Mu judaizm<br \/>\n        jako na t\u0142o negatywne dla uwypuklenia i uwydatnienia godno\u015bci Syna Cz\u0142owieczego.\u00a0<br \/>\n        Nie mo\u017cna w kaznodziejstwie i katechizacji zaczerni\u0107 obrazu tamtego judaizmu<br \/>\n        (a zaczernia si\u0119 \u00a0 i oczernia nawet Bibli\u0119 Bo\u017c\u0105), \u017ceby tym mocniej<br \/>\n        zaja\u015bnia\u0142a posta\u0107 Jezusa i tre\u015b\u0107 Jego nauczania.<\/p>\n<p>        Stolica Apostolska (Rzym) przypomnia\u0142a to w swym dokumencie z roku 1985<br \/>\n        <em>\u017bydzi i judaizm w g\u0142oszeniu S\u0142owa Bo\u017cego i katechezie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego<\/em>.<br \/>\n        Czytamy w jego zako\u0144czeniu: &#8220;Stwierdza si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci \u017cenuj\u0105c\u0105<br \/>\n        ignorancj\u0119 w dzedzinie historii i tradycji judaizmu i czasem wydaje si\u0119,<br \/>\n        \u017ce jedynie aspekty negatywne, a cz\u0119sto karykaturalne, sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na<br \/>\n        og\u00f3ln\u0105 wiedz\u0119 wielu chrze\u015bcijan&#8221;. Niekt\u00f3rzy dobrzy (bez cudzos\u0142owiu)<br \/>\n        chrze\u015bcijanie przekonuj\u0105 mnie, \u017ce gdy sko\u0144czy si\u0119 gadanie o wybraniu,<br \/>\n        o przywilejach, o roli w historii zbawienia, s\u0142owem: gdy zaczniemy traktowa\u0107<br \/>\n        \u017byd\u00f3w jak zwyk\u0142ych ludzi i normalny nar\u00f3d pomi\u0119dzy innymi, ustanie wreszcie<br \/>\n        antysemityzm. Osobi\u015bcie nie s\u0105dz\u0119, \u017ce wolno nam przekre\u015bli\u0107 or\u0119dzie Pierwszego<br \/>\n        Testamentu i Listu do Rzymian. Odwrotnie: s\u0105dz\u0119, \u017ce najskuteczniejszym<br \/>\n        remedium na antysemityzm chrze\u015bcijan jest w\u0142a\u015bnie podej\u015bcie religijne<br \/>\n        do problemu \u017cydowskiego, jest potraktowanie serio w naszym duszpasterstwie<br \/>\n        fragmentu z Listu do Rzymian 9-11. Kardyna\u0142 Etchegaray powiedzia\u0142 na Synodzie<br \/>\n        Rzymskim w 1983 r.: &#8220;Dop\u00f3ki judaizm pozostnie czym\u015b zewn\u0119trznym dla<br \/>\n        naszej historii zbawienia, naraz\u017ceni b\u0119dziemy na odruchy antysemickie&#8221;.<br \/>\n        Podobnie Jan Pawe\u0142 II w synagodze rzymsiej w 1986 r.: &#8220;Religia \u017cydowska<br \/>\n        nie jest &gt;zewn\u0119trzna&lt; w stosunku do nas, ale w jaki\u015b spos\u00f3b &gt;wewn\u0119trzna&lt;<br \/>\n        dla naszej religii&#8221;. <\/p>\n<p>        W Ewangelii Jana widzimy jak\u0105\u015b korelacj\u0119 wzajemnnych krzywd, pretensji,<br \/>\n        nieporozumie\u0144, tak\u017ce kostnienia, a cz\u0119\u015bciej szukania ratunku i w\u0142asnej<br \/>\n        to\u017csamo\u015bci, co prowadzi\u0142o do wyodr\u0119bnienia si\u0119 dw\u00f3ch autonomicznych &#8211;<br \/>\n        niestety wrogich sobie &#8211; grup. Do tego, przy pracy redakcyjnej szko\u0142y<br \/>\n        Janowej, dosz\u0142a jeszcze wielka odleg\u0142o\u015b\u0107 czasowa od wydarze\u0144 i sytuacji<br \/>\n        sprzed \u015bmierci Jezusa. Nast\u0105pi\u0142 pi\u0119c pewien proces psychologiczny: uog\u00f3lnienie<br \/>\n        i projekcja sytuacji z ko\u0144ca I wieku na czasy Jezusa, jak r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3ba<br \/>\n        wyja\u015bnienia w\u0142asych niepowodze\u0144 w misji w\u015br\u00f3d \u017byd\u00f3w ich historyczn\u0105 ju\u017c<br \/>\n        win\u0105 odrzucenia Jezusa oraz pr\u00f3ba oskar\u017cania o niewiar\u0119 \u017byd\u00f3w wobec zagro\u017cenia<br \/>\n        niewiar\u0105 we w\u0142asnych szeregach chrze\u015bcija\u0144skich.<br \/>\n        Jednak nie mo\u017cemy tutaj m\u00f3wi\u0107\u00a0 o antysemityzmie chrze\u015bcija\u0144skim na<br \/>\n        wz\u00f3r antysemityzmu antyku: wzgl\u0119dy etniczne, spo\u0142eczne, polityczne nie<br \/>\n        odgrywaj\u0105 w Ewangelii \u017cadnej roli. Chodzi tylko o rozr\u00f3\u017cnienie tych nielicznych<br \/>\n        syn\u00f3w Abrahama, kt\u00f3rzy przyj\u0119li Jezusa, od tej wi\u0119kszo\u015bci, kt\u00f3a Go odrzuci\u0142a.<br \/>\n        Chodzi wi\u0119c o wypowied\u017a wiary. Trudno dzisiaj os\u0105dza\u0107 t\u0119 wypowied\u017a wedle<br \/>\n        naszej wra\u017cliwo\u015bci humanistycznej i naszej refleks\\ji teologicznej, ale<br \/>\n        nasz\u0105 teologi\u0119, katechez\u0119, kaznodziejstwo tak musimy kszta\u0142towa\u0107, i\u017cby\u015bmy<br \/>\n        ju\u017c nigdy nie ranili \u017cydowskich si\u00f3str i braci naszego Zbawienia. Tak<br \/>\n        zwana teologia (czy biblistyka) po O\u015bwi\u0119cimiu to nie jest skutek owego<br \/>\n        wstrz\u0105su (Shoah) test to szukanie najg\u0142\u0119szej prawdy S\u0142owa Bo\u017cego). <\/p>\n<p>        A przecie\u017c historia dzia\u0142ania w chrze\u015bcija\u0144stwie (Wirkungsgeschichte)<br \/>\n        om\u00f3wionych przeze mnie kr\u00f3tko tekst\u00f3w Nowego Testamentu pokazuje, \u017ce\u015bmy<br \/>\n        nie tylko duchowe i moralne rany zadawali \u017bydom. Teksty wyrwane z ich<br \/>\n        kontekstu historycznego i teologicznego mog\u0105 prowadzi\u0107 do grzechu, a nawet<br \/>\n        zbrodni. Zr\u00f3wnanie w czwartej Ewangelii judaizmu z grzesznym, wrogim Bogu<br \/>\n        \u015bwiatem czy nazwanie \u017byd\u00f3w przez \u015bw. Paw\u0142a wrogami wszystkich ludzi prowadzi\u0142o<br \/>\n        do pogardy albo rozgrzesza\u0142o z niej, ale Mateuszowe &#8220;Krew Jego na<br \/>\n        nas i na dzieci nasze!&#8221; uspokaja\u0142o sumienia chrze\u015bcija\u0144skie Mesjasza,<br \/>\n        s\u0142uchacze Ewangelii mi\u0142o\u015bci, nigdy nie op\u0142aczemy dostatecznie antysemickich<br \/>\n        zbrodni niechrze\u015bcija\u0144skich, a zw\u0142aszcza chrze\u015bcij\u0144skich&#8230; I nigdy nie<br \/>\n        przestaniemy prosi\u0107 naszych braci i si\u00f3str z Izraela Bo\u017cego o przebaczenie. <\/p>\n<p><b>LEVINAS CZYTANY PO SOBORZE<\/b> <\/p>\n<p>        Ko\u015bci\u00f3\u0142 bowiem Chrystusowy uznaje, i\u017c pocz\u0105tki jego wiary i wybrania znajduj\u0105<br \/>\n        si\u0119 wed\u0142ug Bo\u017cego misterium zbawczego ju\u017c u Patriarch\u00f3w, Moj\u017cesza i Prorok\u00f3w.<br \/>\n        Wyznaje, \u017ce w powo\u0142aniu Abrahama zawarte jest r\u00f3wnie\u017c powo\u0142anie wszystkich<br \/>\n        wyznawc\u00f3w Chrystusa, syn\u00f3w owego Patriarchy wed\u0142ug wiary, i \u017ce wyj\u015bcie<br \/>\n        ludu wybranego z ziemi niewoli jest mistyczn\u0105 zapowiedzi\u0105 i znakiem zbawienia<br \/>\n        Ko\u015bcio\u0142a. Przeto nie mo\u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zapomnie\u0107 o tym, \u017ce wyj\u015bcie ludu wybranego<br \/>\n        z ziemi niewoli jest mistyczn\u0105 zapowiedzi\u0105 i znakiem zbawienia Ko\u015bcio\u0142a.<br \/>\n        Przeto nie mo\u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zapomnie\u0107 o tym, \u017ce za po\u015brednictwem owego ludu,<br \/>\n        z kt\u00f3rym Bog w niewypowiedzianym mi\u0142osierdziu swoim postanowi\u0142 zawrze\u0107<br \/>\n        Stare przymierze, otrzyma\u0142 Objawienie Starego Testamentu i karmi si\u0119 korzeniem<br \/>\n        dobrej oliwki, w kt\u00f3r\u0105 wszczepione zosta\u0142y ga\u0142\u0105zki dziczki oliwnej narod\u00f3w<br \/>\n        poga\u0144skich. Wierzy bowiem Ko\u015bci\u00f3\u0142, \u017ce Chrystus, Pok\u00f3j nasz , przez Krzy\u017c<br \/>\n        pojedna\u0142 \u017byd\u00f3w i narody, i w sobie uczyni\u0142 je jedno\u015bci\u0105. <\/p>\n<p>        Skoro wi\u0119c tak wielkie jest dziedzictwo duchowe wsp\u00f3lne chrze\u015bcijanom<br \/>\n        i \u017bydom, \u015awi\u0119ty Sob\u00f3r pragnie o\u017cywi\u0107 i zaleci\u0107 wzajemne ich poznanie i<br \/>\n        poszanowanie, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0105\u0107 mo\u017cna zw\u0142aszcza przez studia biblijne i teologiczne<br \/>\n        oraz przez braterski dialog. <\/p>\n<p>        Poza tym Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry pot\u0119pia wszelkie prz\u015bladowania zwr\u00f3cone przeciw<br \/>\n        jakimkolwiek ludziom, pomn\u0105c na wsp\u00f3lne dziedzictwo z \u017bydami, nie z pobudek<br \/>\n        politycznych, ale pod wp\u0142ywem religijnej mi\u0142o\u015bci ewangelicznej, op\u0142akuje<br \/>\n        akty nienawi\u015bci, prze\u015bladowania, przejawy antysemitysmu, kt\u00f3re w jakimmkolwiek<br \/>\n        czasie i przez jakichkolwiek ludzi kierowane by\u0142y\u00a0 przeciw \u017bydom.<br \/>\n        \u00a0\u00a0 Przed dialogiem religijnym by\u0142 dialog historyk\u00f3w. Ale by\u0142a<br \/>\n        tak\u017ce praca na cmentarzu \u017cydowskim(Klub Inteligencji Katolickiej), seminaria<br \/>\n        o\u015bwi\u0119cimskie, tygodnie \u017cydowskie (Klub oraz Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-reformawany),<br \/>\n        itp. przedsi\u0119wzi\u0119cia o charakterze i mocy moralnej. By\u0142a tak\u017ce publicystyka<br \/>\n        &#8220;Znaku&#8221;, &#8220;Tygodnika Powszechnego&#8221; i &#8220;Wi\u0119zi&#8221;,<br \/>\n        przygotowuj\u0105ca w\u0142a\u015bciwy dialog chrze\u015bcija\u0144sko-\u017cydowki w Polsce, a tak\u017ce<br \/>\n        prac\u0119 duszpastersk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a nad usuwaniem uprzedze\u0144 i szukaniem zbli\u017cenia. <\/p>\n<p>        Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce najwa\u017cniejsze wyzwanie Szoah dla Ko\u015bcio\u0142\u00f3w to<br \/>\n        przyznanie si\u0119 do starych win i bezwzg\u0119dna walka z ci\u0105gle \u017cywm antysemityzmem<br \/>\n        we w\u0142asnych szeregach oraz z wszelkim nacjonalizmem i rasizmem w \u015bwiecie.<\/p>\n<p>        Dzi\u015b ju\u017c w nauce wiadomo, \u017ce ruch zapocz\u0105tkowany przez Jezusa z Nazaretu<br \/>\n        to by\u0142 ruch reformatorski wewn\u0105trz judaizmu. I \u017ce ruch misyjny zapocz\u0105tkowany<br \/>\n        przea Paw\u0142a z Tarsu to by\u0142a najpierw misja \u017cydowska, zmierzaj\u0105ca do w\u0142\u0105czenia<br \/>\n        do winnicy Bo\u017cej pogan, zgodnie z biblijnym powo\u0142aniem Izraela. P\u00f3\u017aniejszy<br \/>\n        tragiczny rozw\u00f3d mi\u0119dzy chrze\u015bcija\u0144stwem a judaizmem, kt\u00f3rego skutki ci\u0105gle<br \/>\n        z b\u00f3lem obserwujemy, nie zniszczy\u0142 jednak, bo nie m\u00f3g\u0142 zniszczy\u0107, owej<br \/>\n        najg\u0142\u0119bszej, fundamentalnej, jedynej &#8220;wi\u0119zi duchowej&#8221;, kt\u00f3ra<br \/>\n        \u0142\u0105czy stale obie religie. <\/p>\n<p>        Nieporozumienie trwa od dwudziestu stuleci&#8221;. Tak, to prawda. Nie<br \/>\n        tylko nieporozumienie. &#8220;Teraz mo\u017cna poczeka\u0107&#8221;. &#8220;Nasza droga<br \/>\n        prowadzi gdzie indziej&#8221;. Nie, d\u0142u\u017cej czeka\u0107 nie mo\u017cna i ze wsp\u00f3lnej<br \/>\n        drogi rezygnowa\u0107 nie mo\u017cna. <em>Non possumus<\/em>. Mimo tego, co nas tak<br \/>\n        tragicznie podzieli\u0142o i tak g\u0142upio jeszcze cz\u0119sto dzieli. &#8220;\u017be niepewno\u015bci<br \/>\n        te prztrwa\u0142y a\u017c po przeddzie\u0144 O\u015bwi\u0119cimia i \u017ce trzeba by\u0142o a\u017c tego, by<br \/>\n        nast\u0105pi\u0142o opami\u0119tanie &#8211; to wszystko wydaje si\u0119 niemal nierzeczywiste&#8221;.<br \/>\n        Levinas pisze o zbyt p\u00f3\u017anym opami\u0119taniu si\u0119\u00a0 wielkiego Cluadela.<br \/>\n        A ilu naszych antysemit\u00f3w nie opami\u0119ta\u0142o si\u0119 i po O\u015bwi\u0119cimiu, i po Kielcach,<br \/>\n        i po marcu 1968, i po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci i wolno\u015bci? &#8211; &#8220;Z\u0142o<br \/>\n        jest niesko\u0144czenie g\u0142\u0119bokie, a jego tkanka gruba i spl\u0105tana. Jego niezdobyte<br \/>\n        twierdze utrzymuj\u0105 si\u0119 w sercu wyrafinwanej cywilizacji i w duszach ogarni\u0119tych<br \/>\n        \u0142ask\u0105. <\/p>\n<p>        Nowa biblistyka, nowa teologia, nowa teoria, potrzebna jest nam, ci\u0105gle<br \/>\n        jeszcze nie wolnym od anty\u017cydowskich stereotyp\u00f3w i uprzedze\u0144. Im, \u017bydom,<br \/>\n        aby nam przebaczyli i aby nas przyj\u0119li, potrzebne jest nowe do\u015bwiadczenie,<br \/>\n        nowa praktyka naszej autentycznej solidarno\u015bci, naszej &#8220;odwagi mi\u0142o\u015bci&#8221;. <\/p>\n<p><b>GRZECH ANTYSEMITYZMU<\/b> <\/p>\n<p>        Antysemityzm jest zdrad\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiej wiary, kl\u0119sk\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiej<br \/>\n        nadziei i \u015bmierci\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiej mi\u0142o\u015bci. Jest grzechem \u015bmiertelnym.<br \/>\n        Jest udzerzeniem w Jezusa-\u017byda, Syna Bo\u017cego, Zbawiciela ludzko\u015bci. Jego<br \/>\n        Meka sta\u0142a si\u0119 M\u0119k\u0105 Jego narodu, a M\u0119ka Jego narodu jest Jego M\u0119k\u0105. <\/p>\n<p>        &#8220;Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry pot\u0119pia wszelkie prze\u015bladowania, przeciw jakimkolwiek<br \/>\n        ludziom zwr\u00f3cone, pomn\u0105c na wsp\u00f3lne z \u017bydami dziedzictwo, op\u0142akuje &#8211; nie<br \/>\n        z pobudek politycznych, ale pod wp\u0142ywem religijnej mi\u0142o\u015bci ewangelicznej<br \/>\n        &#8211; akty nienawi\u015bci, prze\u015bladowania, przejawy antysemityzmu, kt\u00f3re kiedykolwiek<br \/>\n        i przez kogokolwiek kierowane by\u0142y przeciw \u017bydom. (&#8230;) Ko\u015bci\u00f3\u0142 odrzuca<br \/>\n        jako obc\u0105 duchowi Chrystusowemu wszelk\u0105 dyskryminacj\u0119 czy prze\u015bladowanie<br \/>\n        stosowane ze wzgl\u0119du na ras\u0119 czy kolor sk\u00f3ry, na pochodzenie spo\u0142eczne<br \/>\n        czy religijne&#8221; (Sob\u00f3r Watyka\u0144ski\u00a0 II: <em>Deklaracja o stosunku<br \/>\n        Ko\u015bcio\u0142a do religii niechrze\u015bcija\u0144skich &#8220;Nostra aetate<\/em>). <\/p>\n<p>        &#8220;Wi\u0119zy duchowe i historyczne odniesienia, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 z judaizmem,<br \/>\n        ka\u017c\u0105 pot\u0119pi\u0107, jako przeciwne samemu duchowi chrze\u015bcija\u0144stwa, antysemityzm<br \/>\n        i dyskryminacj\u0119 w jakiejkolwiek formie: sama zreszt\u0105 godno\u015b\u0107 osoby ludzkiej<br \/>\n        wystarcza by je pot\u0119pi\u0107 (Komisja Stolicy Apostolskiej do Spraw Stosunk\u00f3w<br \/>\n        Religijnych z Judaizmem: <em>Wskaz\u00f3wki i sugestie w sprawie wprowadzenia<br \/>\n        w \u017cycie deklaracji soborowej &#8220;Nostra aetate<\/em>) <\/p>\n<p>        &#8220;Nagl\u0105cy charakter i znaczenie naucznia, kt\u00f3re musi by\u0107 przekazywane<br \/>\n        na temat judaizmu naszym wiernym, jak r\u00f3wne\u017c fakt, \u017ce musi by\u0107 ono precyzyjne,<br \/>\n        obiektywne i kok\u0142adne, wi\u0105\u017ce si\u0119 z niebezpiecze\u0144stwem antysemityzmu, kt\u00f3ry<br \/>\n        zawsze got\u00f3w jest pojawia\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych formach na nowo. Chodzi nie tylko<br \/>\n        o wykorzenienie z umys\u0142\u00f3w naszych wiernych resztek antysemityzmu, kt\u00f3re<br \/>\n        jeszcze tu i \u00f3wdzie mo\u017cna napotka\u0107, lecz zw\u0142aszcza o pog\u0142\u0119bienie, poprzez<br \/>\n        ten wysi\u0142ek wychowawczy, dok\u0142adnej znajomo\u015bci szczeg\u00f3lniej wi\u0119zi, kt\u00f3ra<br \/>\n        nas jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 wi\u0105\u017ce z \u017bydami i Judaizmem, oraz o uczenie szacunku i<br \/>\n        mi\u0142o\u015bci do nich. (Komisja Stolicy Apostolskiej do Sprwa Stosunk\u00f3w Religijnych<br \/>\n        z Judaizmem: <em>\u017bydzki i judaizm w g\u0142oszeniu S\u0142owa Bo\u017cego i katechezie<br \/>\n        Ko\u015bcio\u0142a katolickiego<\/em>). <\/p>\n<p>        Po\u015br\u00f3d\u00a0 systematycznie wyst\u0119puj\u0105cych przejawow uprzedze\u0144 rasowych<br \/>\n        nale\u017cy w tym miejscu wymieni\u0107 antysemityzm. Stanowi\u0142 on, wraz z potworno\u015bciami<br \/>\n        Holocaustu, nabardziej tragiczn\u0105 posta\u0107 rasistowskiej ideologii naszego<br \/>\n        wieku i, niestey, dot\u0105d jeszcze ca\u0142kowiecie nie zanik\u0142. Tak, jakby zbrodnie<br \/>\n        przesz\u0142o\u015bci niczego nie nauczy\u0142y niekt\u00f3rych ludzi, istniej\u0105 organizacje,<br \/>\n        kt\u00f3re poprzez swe odga\u0142\u0119zienia w wielu krajch podrzymuj\u0105 przy pomocy sieci<br \/>\n        wydawnictw antysemicki mit rasistowski. Radykalizm tych grup ukazuj\u0105 mno\u017c\u0105ce<br \/>\n        si\u0119 w ostatnich latach akty terroryzmu kierowane przeciw \u017bydom i symbolom<br \/>\n        judaizmu. Antysyjonizm &#8211; kt\u00f3ry jest zjawiskiem innego rodzaju, polega<br \/>\n        bowiem na kontestowniau pa\u0144stwa Izrael i jego polityki &#8211; cz\u0119sto s\u0142u\u017cy<br \/>\n        za parawan dla antysemityzmu, karmi si\u0119 nim i do niego zmierza&#8221; (Papieska<br \/>\n        Komisja &#8220;Iustitia it Pax&#8221;: <em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 wobec rasizmu<\/em>). <\/p>\n<p>        &#8220;Antysemityzm to grzech przeciwko Bogu i ludzko\u015bci. NIe mo\u017cna by\u0107<br \/>\n        chrze\u015bcijaninem b\u0119d\u0105c antysemit\u0105&#8221; (Mi\u0119dzynarodowy Katolicko-\u017bydowski<br \/>\n        Komitet \u0141\u0105czno\u015bci: <em>Deklaracja Konferencji Praskiej<\/em>. <\/p>\n<p>        &#8220;Antysemityzm, kt\u00f3ry, niestety, wci\u0105\u017c stanowi problem w r\u00f3\u017cnych miejscah<br \/>\n        \u015bwiata, by\u0142 wielokrotnie pot\u0119piany przez tradycj\u0119 katolick\u0105 jako postawa<br \/>\n        nie daj\u0105ca si\u0119 pogodzi\u0107 z nauk\u0105 Chrystusa i poczuciem szacunku nale\u017cnego<br \/>\n        godno\u015bci m\u0119\u017cczyzn i kobiet, stworzonych na obraz i podobie\u0144stwo Boga.<br \/>\n        Raz jeszcze chcia\u0142bym wyrazi\u0107 stanowisko Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, kt\u00f3ry<br \/>\n        odrzuca wszelkie formy ucisku i prze\u015bladowania, i wszelk\u0105 dyskryminacj\u0119<br \/>\n        ludzi&#8230;&#8221; (Jan Pawe\u0142 II: <em>Przem\u00f3winie do przedstawicieli\u00a0<br \/>\n        Ameryka\u0144skiego Komitetu \u017byd\u00f3w<\/em>).<br \/>\n        &#8220;Nie ma \u017cadnego teologincznie umotywowanego uzasadnienia usprawiedliwiaj\u0105cego<br \/>\n        akty dyskryminacji czy prze\u015bladownnia \u017byd\u00f3w. W rzyczy samej takie czyny<br \/>\n        musz\u0105 by\u0107 uwa\u017cane za grzeszne&#8221; (Jan Pawe\u0142 II: <em>Przem\u00f3wienie do<br \/>\n        przedstawicieli wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej podczas pielgrzymki apostolskiej<br \/>\n        do Australi<\/em>i).<br \/>\n        &#8220;W\u0142a\u015bnie b\u0119d\u0105c g\u0142\u0119boko wierni powo\u0142aniu, do kt\u00f3rego B\u00f3g pokoju i<br \/>\n        sprawiedliwa\u015bci nas wzywa, a wraz z nami wszystkie ludy Europy, ponownie<br \/>\n        powtarzam razem z wami zdecydowane pot\u0119pienie wszelkiego antysemityzmu<br \/>\n        i wszelkiego rasizmu, kt\u00f3ry sprzeczny jest z zasadami chrze\u015bcija\u0144stwa<br \/>\n        i dla kt\u00f3rego nie istnieje \u017cadne usprawiedliwienie w kulturach, na kt\u00f3re<br \/>\n        pragnie si\u0119 on powo\u0142ywa\u0107. Z tych samych racji musimy wypleni\u0107 wszelkie<br \/>\n        religijne uprzedzenia, na jakie wskaza\u0142a nam historia jako inspirwane<br \/>\n        przez anty\u017cydowskie stereotypy lub sprzeczne z godno\u015bci\u0105 ka\u017cdej osoby&#8221;<br \/>\n        (Jan Pawe\u0142 II: <em>Przem\u00f3wienie do przedstawicieli spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej<br \/>\n        podczas pielgrzymki apostolskiej do Francji<\/em>).<br \/>\n        &#8220;Anysemityzm, jak r\u00f3wnie\u017c wszelkie inne formy rasizmu, s\u0105 &gt;&gt;grzeschem<br \/>\n        Przeciwko Bogu i ludzlo\u015bci&lt;&lt; i jako takie musz\u0105 by\u0107 odrzucone i<br \/>\n        pot\u0119pione&#8221; (Jan Pawe\u0142 II: <em>Przem\u00f3wienie do przedstawicieli Brytyjskiego<br \/>\n        Rady Chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w<\/em>). <\/p>\n<p>        &#8220;Mimo tak licznych heroiczny przyk\u0142a\u00f3w pomocy ze strony chrze\u015bcijan<br \/>\n        Polak\u00f3w byli i tacy, kt\u00f3rzy pozostali oboj\u0119tni na t\u0119 niepoj\u0119t\u0105 tragedi\u0119.<br \/>\n        Szczeg\u00f3lnie bolejemy nad tym spo\u015br\u00f3d katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy w jakikolwiek spos\u00f3b\u00a0<br \/>\n        przyczynili si\u0119 do \u015bmierci \u017byd\u00f3w. Pozostan\u0105 oni na zawsze wyrzytem sumienia<br \/>\n        tak\u017ce w wymiarze spo\u0142ecznym. Cho\u0107by tylko jeden chrze\u015bcijanin m\u00f3g\u0142 pom\u00f3c,<br \/>\n        a nie poda\u0142 pomocnej r\u0119ki \u017bydowi w czsie zagro\u017cenia lub przyczyni\u0142 si\u0119<br \/>\n        do jego \u015bmierci, ka\u017ce to nam prosi\u0107 nasze Siostry i naszych Braci \u017bydow<br \/>\n        o przebaczenie, (&#8230;) Wyra\u017camy tak\u017ce szczere ubolewanie z powodu wszystkich<br \/>\n        wypadk\u00f3w antysemityzmu, kt\u00f3re kiedykolwiek lub przez kogokolwiek na polskiej<br \/>\n        ziemi zosta\u0142y dokonane. Czynimy to w g\u0142\u0119bokim prze\u015bwiadczeniu, \u017ce wszelkie<br \/>\n        przjawy antysemityzmu s\u0105 niezgodne z duchem Ewangelii&#8230;&#8221; (Knoferencja<br \/>\n        Plenarna Eposkopatu Polski: <em>List pasterski z okazji 25 rocznicy og\u0142oszenia<br \/>\n        soborowej Deklaracji &#8220;Nostra aetate&#8221;<\/em>). <\/p>\n<p><b>CZY MO\u017bNA ODUCZY\u0106 ANTYSEMITYZMU?<\/b> <\/p>\n<p>        Od apeli wa\u017cniejsza jest rzetelna informacja i d\u0142ugotrwa\u0142a formacja, zw\u0142aszcza<br \/>\n        duszpasterska, kaznodziejska i katechetyczna. Rzym wyda\u0142 w tej sprawie<br \/>\n        w 1985 r. specjaln\u0105 intrukcj\u0119, arcywa\u017cn\u0105, w Polsce kilakrotnie przedrukowan\u0105<br \/>\n        i &#8230; nieznan\u0105. Jako wierz\u0105cy wiemy: formacja to najpierw nie tyle wiedza,<br \/>\n        ile <strong>nawr\u00f3cenie<\/strong>. Albowiem antysemityzm to nie tylko ignorancja,<br \/>\n        g\u0142upota, to tak\u017ce moralne zboczenie. Rzetelna wiedza ma prowadzi\u0107 do wyzbywania<br \/>\n        si\u0119 resentyment\u00f3w, awersji, uprzedze\u0144, czyli do konwersji nie tylko umys\u0142u,<br \/>\n        lecz przede wszystkim serca. <\/p>\n<p>        Czy mo\u017cna oduczy\u0107 antysemityzmu? Nader trudno, bo jest on uprzedzeniem,<br \/>\n        czyli czym\u015b zaistnia\u0142ym uprzednio, przed wszelk\u0105 informacj\u0105 i formacj\u0105,<br \/>\n        przed wszelkimi faktami prawdziwymi i fa\u0142szywymi, g\u0142\u0119boko i mocno w pod\u015bwiadomo\u015bci<br \/>\n        zakodowanym s\u0105dem i os\u0105dem. Jako chrze\u015bcijanie wiemy: do tych mrocznych<br \/>\n        g\u0142\u0119bin, ciemnych podziemi, grzesznych uprzedze\u0144 trzeba dopu\u015bci\u0107 Jezuisa,<br \/>\n        aby dokona\u0142 aktu wyzwolenia: &#8220;To dla wolno\u015bci wyzwoli\u0142 nas Chrystus!&#8221;<br \/>\n        (Ga 5,1) &#8211; wyzwoli\u0142 nas, \u017ceby\u015bmy \u017cyli, my\u015bleli, m\u00f3wili, post\u0119powali jak<br \/>\n        ludzie wolni od wszelkich przes\u0105d\u00f3w i nienawi\u015bci. Od wszelkich&#8230; Bo zniewolenie<br \/>\n        antysemickie nie jest zniewoleniem jedynym; chodzi wi\u0119c nie tyle o wyperswadowanie<br \/>\n        komu\u015b (czy w og\u00f3le jest to mo\u017cliwe?) antysemityzmu, ile o wyzwolenie najg\u0142\u0119bsze<br \/>\n        i ca\u0142kowite. Albowiem je\u015bli kuracja zbawcza nie si\u0119gnie dostatecznie g\u0142\u0119boko<br \/>\n        i szeroko, uprzedzenie wobec \u017byd\u00f3w przeniesie si\u0119 na inn\u0105 grup\u0119 (niekoniecznie<br \/>\n        na przys\u0142owiowych cyklist\u00f3w) &#8211; i odwrotnie. <\/p>\n<p>        Chrze\u015bcijanie &#8211; \u017bydzi: prbowa\u0107 przezwyci\u0119\u017ca\u0107 wrogo\u015b\u0107 to stanowczo za ma\u0142o.<br \/>\n        Papie\u017c przypomina nam, katolikom, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozwa\u017caj\u0105c swe w\u0142asne misterioum<br \/>\n        spotyka misterium Izraela i \u017ce wiara Izrela nie jest zewn\u0119trzna dla nas,<br \/>\n        lecz posiada wewn\u0119trzny zwi\u0105zek z nas\u0105 w\u0142asn\u0105 wiar\u0105: ktokolwiek spotyka<br \/>\n        Jezusa Chrystusa &#8211; spotyka tak\u017ce judaizm. A wi\u0119c relacje chrze\u015bcija\u0144sko-\u017cydowskie<br \/>\n        to nie s\u0105 jakie\u015b \u0107wieczenia akademickie &#8211; dla fachowc\u00f3w i hobbist\u00f3w. I<br \/>\n        nie chodzi tylko o tolerancj\u0119 i koegzystencj\u0119 &#8211; pokojowe wsp\u00f3\u0142istnienie<br \/>\n        obok siebie, przyozdabiane od czasu do czsu jakimi\u015b\u00a0 imprezami i<br \/>\n        przerywane ekscesami&#8230; Chodzi o to, aby\u015bmy naprawd\u0119 &#8211; szczerze i z rado\u015bci\u0105<br \/>\n        &#8211; odkryli w \u017bydach starszych braci (i siostry), a oni w nas &#8211; m\u0142odszych&#8230;<br \/>\n        I \u017ceby ta wi\u0119\u017a autentycznie rodzinna coraz bardziej si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0142a, wi\u0119\u017a<br \/>\n        nie tylko dzieci jednego Boga, ale tak\u017ce komunia &#8220;przybranego synostwa<br \/>\n        i chwa\u0142y, przymierzy i nadania Prawa, pe\u0142nienia s\u0142u\u017cby Bo\u017cej i obietnic&#8221;<br \/>\n        (Rz 9,4). <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>FRAGMENTY KSIA\u017bKI KS. MICHA\u0141A CZAJKOWKIEGO: &#8220;LUD PRZYMIERZA&#8221; &#8220;Wszelki antysemityzm chrze\u015bcija\u0144ski jest nie tylko zaprzeczeniem chrze\u015bcija\u0144stwa, ale jest tak\u017ce uderzeniem w Chrystusa. Jest przekre\u015bleniem (przez chrze\u015bcijan!) dzie\u0142a Odkupienia dokonanego przez Chrystusa. &#8221; Ks. Michal Czajkowski &#8220;Najwa\u017cniejszym sposobem przezwyci\u0119\u017cania istniej\u0105cych jeszcze dzisiaj trudno\u015bci jest postawa dialogu prowadz\u0105ca do eliminowaniea nieufo\u015bci, uprzedze\u0144 i stereotyp\u00f3w oraz do wzajemnego coraz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"parent":3421,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3516","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3516"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3516\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3526,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3516\/revisions\/3526"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}