{"id":3515,"date":"2026-11-16T04:42:28","date_gmt":"2026-11-16T04:42:28","guid":{"rendered":"https:\/\/p.dialog.vip\/?page_id=3515"},"modified":"2026-11-16T04:42:28","modified_gmt":"2026-11-16T04:42:28","slug":"niech-teologowie-mysla","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/archiwum-dialogu-test\/niech-teologowie-mysla\/","title":{"rendered":"Niech teologowie my\u015bl\u0105"},"content":{"rendered":"<p><b><br \/>\n            Niech teologowie my\u015bl\u0105<\/b><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p> Ks. Micha\u0142 Czajkowski<\/p>\n<p>Historyczne, o\u015bmiopunktowe O\u015bwiadczenie \u017cydowskie na temat chrze\u015bcijan<br \/>\n        i chrze\u015bcija\u0144stwa \u201eDabru emet\u201d z 10 wrze\u015bnia 2000 roku nie spotka\u0142o si\u0119<br \/>\n        z pe\u0142n\u0105 aprobat\u0105 wszystkich \u017byd\u00f3w. Przede wszystkim kwestionowano stwierdzenie,<br \/>\n        \u017ce \u201enazizm nie jest nieuniknionym rezultatem chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d (p. 5) i<br \/>\n        \u017ce \u201echrze\u015bcijanie poznaj\u0105 Boga i s\u0142u\u017c\u0105 Mu poprzez Jezusa Chrystusa i tradycj\u0119<br \/>\n        chrze\u015bcija\u0144sk\u0105\u201d (p. 6). Nie nale\u017cy si\u0119 dziwi\u0107, je\u015bli chrze\u015bcija\u0144ski odpowiednik<br \/>\n        \u201eDabru emet\u201d, mianowicie opublikowane w dwa lata po nim, 5 wrze\u015bnia 2002<br \/>\n        roku, ekumeniczne, dziesi\u0119ciopunktowe (\u201eto nasz dekalog\u201d \u0096 m\u00f3wi\u0142 mi jeden<br \/>\n        z autor\u00f3w, ks. John Pawlikowski) O\u015bwiadczenie pt. \u201e\u015awi\u0119ty obowi\u0105zek\u201d przygotowane<br \/>\n        przez ameryka\u0144skich uczonych chrze\u015bcija\u0144skich, r\u00f3wnie\u017c nie spotka si\u0119<br \/>\n        z pe\u0142n\u0105 aprobat\u0105 wszystkich chrze\u015bcijan, nawet teolog\u00f3w. Chodzi przede<br \/>\n        wszystkim o stwierdzenie, \u017ce \u201e\u017bydzi nie powinni by\u0107 przedmiotem nawracania<br \/>\n        przez chrze\u015bcijan\u201d (p. 7) i o prawdziwe lub rzekome zakwestionowanie doktryny,<br \/>\n        i\u017c \u201ezbawienie jest dost\u0119pne jedynie przez Jezusa Chrystusa\u201d (p. 6). Pierwszy<br \/>\n        taki znany mi g\u0142os krytyczny polskiego teologa \u015bwieckiego drukowany jest<br \/>\n        obok.<\/p>\n<p>Czy \u017bydzi potrzebuj\u0105 nawr\u00f3cenia?<br \/>\n        Jednak nawet w tych dw\u00f3ch kontrowersyjnych punktach dokument chrze\u015bcija\u0144ski<br \/>\n        mie\u015bci si\u0119 w nauczaniu Ko\u015bcio\u0142\u00f3w; w Ko\u015bciele rzymskokatolickim w nauczaniu<br \/>\n        zapocz\u0105tkowanym Deklaracj\u0105 Soboru Watyka\u0144skiego II \u201eNostra aetate\u201d (nr<br \/>\n        4). Misja do \u017byd\u00f3w by\u0142a ju\u017c kilkakrotnie zanegowana w naszym Ko\u015bciele<br \/>\n        na wysokich szczeblach; tak\u0105 negacj\u0119 us\u0142ysza\u0142em te\u017c na w\u0142asne uszy w Montevideo<br \/>\n        w lipcu ubieg\u0142ego roku z ust kardyna\u0142a Waltera Kaspera, przewodnicz\u0105cego<br \/>\n        w watyka\u0144skiej Komisji ds. Kontakt\u00f3w Religijnych z Judaizmem. Natomiast<br \/>\n        krokiem naprz\u00f3d jest uznanie w O\u015bwiadczeniu, i\u017c \u201echrze\u015bcijanie potrzebuj\u0105<br \/>\n        nowych sposob\u00f3w rozumienia powszechnego znaczenia Chrystusa\u201d (p. 6). Ale<br \/>\n        najpierw zajmijmy si\u0119 kr\u00f3ciutko innymi trudno\u015bciami, jakie p. Piotr Sikora<br \/>\n        w tek\u015bcie chrze\u015bcija\u0144skich uczonych napotka\u0142.<br \/>\n        Pierwsza w\u0105tpliwo\u015b\u0107 rodzi si\u0119 u Polemisty odno\u015bnie p. 2 O\u015bwiadczenia:<br \/>\n        stosunek Jezusa do judaizmu. Przyznam si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105c pozbawionym wyostrzonego<br \/>\n        zmys\u0142u filozoficzno-dogmatycznego p. Sikory nie rozumiem, dlaczego stwierdzenie<br \/>\n        O\u015bwiadczenia, \u017ce Jezus Chrystus pozosta\u0142 wierny Przymierzu, trudno pogodzi\u0107<br \/>\n        z innym stwierdzeniem, \u017ce chrze\u015bcijanie przez wieki uwa\u017cali Go za przeciwnika<br \/>\n        judaizmu. Przecie\u017c oba twierdzenia s\u0105 niesprzeczne i w pe\u0142ni prawdziwe.<br \/>\n        Trudno te\u017c zarzuca\u0107 autorom O\u015bwiadczenia, \u017ce nie wspominaj\u0105 o \u015bwiadomo\u015bci<br \/>\n        Chrystusa \u201ew\u0142asnej, jedynej, niepowtarzalnej relacji z Ojcem\u201d. Przecie\u017c<br \/>\n        O\u015bwiadczenie nie jest wyk\u0142adem wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, lecz wezwaniem<br \/>\n        do przemy\u015blenia \u201ena nowo relacji wiary chrze\u015bcija\u0144skiej do \u017byd\u00f3w i judaizmu\u201d<br \/>\n        (jak g\u0142osi podtytu\u0142). Chyba Pan nie s\u0105dzi, Panie Piotrze, \u017ce chrze\u015bcija\u0144scy<br \/>\n        autorzy O\u015bwiadczenia nie wierz\u0105 w synostwo Bo\u017ce Jezusa (w p. 3 pisz\u0105 o<br \/>\n        Jego Zmartwychwstaniu, zob. te\u017c p. 6) i \u017ce \u017cydowscy jego czytelnicy nie<br \/>\n        znaj\u0105 tej wiary chrze\u015bcija\u0144skiej; wielu z nich zna tak\u017ce Nowy Testament<br \/>\n        z tekstami, na kt\u00f3re si\u0119 Pan powo\u0142uje, w\u0142\u0105cznie. <br \/>\n        Z Pa\u0144skiej polemiki zdaje si\u0119 wynika\u0107, \u017ce dialog z \u017bydami ma sens wtedy,<br \/>\n        kiedy uznaj\u0105 prawd\u0119 autodeklaracji Jezusowej: \u201eJa i Ojciec jedno jeste\u015bmy\u201d.<br \/>\n        Ot\u00f3\u017c nie ma autentycznego dialogu bez wierno\u015bci w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci \u0096 chrze\u015bcija\u0144skiej,<br \/>\n        \u017cydowskiej i ka\u017cdej innej; ale te\u017c nie ma dialogu bez otwarcia szczerego<br \/>\n        na partnera dialogu, co wi\u0119cej: bez przekonania, i\u017c mo\u017ce on mnie sw\u0105 wiar\u0105<br \/>\n        wzbogaci\u0107. Czytali\u015bmy w \u201eDabru emet\u201d jak\u017ce s\u0142uszne s\u0142owa: \u201eR\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy<br \/>\n        \u017bydami a chrze\u015bcijanami nie mo\u017ce by\u0107 przezwyci\u0119\u017cona si\u0142ami ludzkimi. Stanie<br \/>\n        si\u0119 to, gdy B\u00f3g zbawi ca\u0142y \u015bwiat, jak obiecuje Pismo\u201d (p. 6). \u201eTylko wtedy,<br \/>\n        gdy b\u0119dziemy ceni\u0107 w\u0142asne tradycje, mo\u017cemy uczciwie kultywowa\u0107 te nowe<br \/>\n        stosunki\u201d (p. 7). Pozw\u00f3lmy \u017bydom widzie\u0107 w Jezusie brata, m\u0119\u017ca Bo\u017cego<br \/>\n        czy proroka, \u201epobo\u017cnego i wiernego \u017byda\u201d, i cieszmy si\u0119, \u017ce uznaj\u0105 (nie:<br \/>\n        wyznaj\u0105) oni nasz\u0105 wiar\u0119 w Niego (\u201eDabru emet\u201d, p. 6). Tak, ma Pan racj\u0119,<br \/>\n        pisz\u0105c pod koniec, \u017ce \u201ew dialogu chodzi o prawd\u0119\u201d, ale chodzi o jej prezentowanie,<br \/>\n        a nie narzucanie. Absolutnie nie ma Pan racji uwa\u017caj\u0105c postaw\u0119 autor\u00f3w<br \/>\n        obu O\u015bwiadcze\u0144 za \u201ekoniec dialogu\u201d. Sam Pan przecie\u017c pisze, \u017ce \u201ew dialogu<br \/>\n        niczego nie mo\u017cna wmawia\u0107 czy narzuca\u0107\u201d, \u015bwi\u0119te s\u0142owa. Dialog to nie wyk\u0142\u00f3canie<br \/>\n        si\u0119, kto ma racj\u0119, lecz wsp\u00f3lne poszukiwanie prawdy. To tak\u017ce spotkanie<br \/>\n        osobowe. To dzielenie si\u0119 w\u0142asnym do\u015bwiadczeniem religijnym, swoim prze\u017cyciem<br \/>\n        Boga. Autentyczny dialog teologiczny z judaizmem ma miejsce, ale O\u015bwiadczenie<br \/>\n        pt. \u201e\u015awi\u0119ty obowi\u0105zek\u201d, mimo \u017ce jest reakcj\u0105 na \u017cydowskie \u201eDabru emet\u201d,<br \/>\n        skierowane jest nie do \u017byd\u00f3w, lecz do nas, chrze\u015bcijan, kt\u00f3rym nie trzeba<br \/>\n        przypomina\u0107, \u017ce Jezus jest Zbawicielem wszystkich. Ale trzeba przypomina\u0107,<br \/>\n        \u017ce Jezus nale\u017cy do Izraela, nie do Ko\u015bcio\u0142a \u0096 to my nale\u017cymy do Niego.<br \/>\n        I trzeba prostowa\u0107 nasze b\u0142\u0119dne pogl\u0105dy na temat judaizmu i naszych relacji<br \/>\n        religijnych z \u017bydami.<\/p>\n<p>Wieczne przymierze z Bogiem<br \/>\n        Na przyk\u0142ad na temat misji do \u017byd\u00f3w. \u201e\u017bydzi nie powinni by\u0107 przedmiotem<br \/>\n        nawracania przez chrze\u015bcijan\u201d (p. 7), za czym przemawiaj\u0105 nie tylko wspomniany<br \/>\n        ju\u017c przeze mnie argument ex auctoritate i wspomniany przez Pana argument<br \/>\n        psychologiczny, ale przede wszystkim racje teologiczne: \u201e\u017bydzi trwaj\u0105<br \/>\n        w wiecznym przymierzu z Bogiem\u201d (tam\u017ce). Oczywi\u015bcie rezygnuj\u0105c z zorganizowanej<br \/>\n        misji skierowanej do \u017byd\u00f3w (\u201emisjonarskie wysi\u0142ki\u201d \u0096 tam\u017ce), nigdy nie<br \/>\n        przestaniemy sk\u0142ada\u0107 wobec nich \u015bwiadectwa naszej wiary (dotychczas sk\u0142adali\u015bmy<br \/>\n        raczej anty\u015bwiadectwo) i cieszy\u0107 si\u0119 z ka\u017cdej \u017byd\u00f3wki i \u017byda, kt\u00f3rzy w<br \/>\n        Jezusie z Nazaretu, swym Bracie, uznaj\u0105 Mesjasza Izraela i Zbawiciela<br \/>\n        \u015bwiata. Chyba dobre \u015bwiadectwo daje wobec \u017byd\u00f3w Jan Pawe\u0142 II? A czy on,<br \/>\n        pierwszy Misjonarz naszego Ko\u015bcio\u0142a, pr\u00f3bowa\u0142 nawraca\u0107 \u017byd\u00f3w podczas pobytu<br \/>\n        w Izraelu i przy tylu innych z nimi spotkaniach? Nieustannie wzywa do<br \/>\n        nawr\u00f3cenia, ale nas i siebie, a zatwierdzony przeze\u0144 Katechizm Ko\u015bcio\u0142a<br \/>\n        Katolickiego wzywa nas do zwr\u00f3cenia si\u0119 (nawr\u00f3cenia si\u0119) do \u017byd\u00f3w, albowiem<br \/>\n        to przez nich odkrywamy Jezusa: \u201epoganie tylko wtedy mog\u0105 odkry\u0107 Jezusa<br \/>\n        i wielbi\u0107 Go jako Syna Bo\u017cego i Zbawiciela \u015bwiata, gdy zwr\u00f3c\u0105 si\u0119 do \u017byd\u00f3w\u201d<br \/>\n        (nr 528). Niestety cytowane przez Pana teksty nowotestamentalne nie uzasadniaj\u0105<br \/>\n        misji do \u017byd\u00f3w, nawet ostatni, kt\u00f3rego nie mo\u017cna wyrywa\u0107 z kontekstu I<br \/>\n        wieku (Ko\u015bci\u00f3\u0142 rodz\u0105cy si\u0119 w judaizmie) i przenosi\u0107 literalnie w nasze<br \/>\n        czasy, w sytuacj\u0119 ca\u0142kowicie odmienn\u0105. Chc\u0119 tu jeszcze przytoczy\u0107 s\u0142owa<br \/>\n        kaznodziei domu papieskiego o. Raniero Cantalamessa: \u201eJe\u015bli pewnego dnia<br \/>\n        \u017bydzi przekonaj\u0105 si\u0119 do Jezusa (co \u0096 jak m\u00f3wi \u015bw. Pawe\u0142 \u0096 kiedy\u015b nast\u0105pi),<br \/>\n        stanie si\u0119 to dzi\u0119ki wewn\u0119trznemu procesowi, b\u0119dzie to rezultatem ich<br \/>\n        w\u0142asnych poszukiwa\u0144 (co ju\u017c cz\u0119\u015bciowo ma miejsce). My, chrze\u015bcijanie,<br \/>\n        nie mo\u017cemy z zewn\u0105trz przyspieszy\u0107 tego procesu, to znaczy stara\u0107 si\u0119<br \/>\n        ich nawr\u00f3ci\u0107. Stracili\u015bmy do tego prawo z powodu sposobu, w jaki starali\u015bmy<br \/>\n        si\u0119 czyni\u0107 to w przesz\u0142o\u015bci. Najpierw przez dialog i pojednanie musz\u0105<br \/>\n        si\u0119 zabli\u017ani\u0107 stare rany\u201d.<\/p>\n<p>        Nowe rozumienie misji Chrystusa<br \/>\n        Nie mamy chyba w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce \u017byd i ka\u017cdy niechrze\u015bcijanin mo\u017ce si\u0119 zbawi\u0107,<br \/>\n        nie wyznaj\u0105c wiary w Chrystusa. Czy mo\u017ce si\u0119 zbawi\u0107 \u201eniezale\u017cnie od Niego,<br \/>\n        poprzez Przymierze Synajskie\u201d, jak Pan zrozumia\u0142 O\u015bwiadczenie? Jego autorzy<br \/>\n        stwierdzaj\u0105, \u017ce \u201ezbawcza moc Boga (&#8230;) jest dost\u0119pna w Nim [Jezusie Chrystusie]<br \/>\n        dla wszystkich ludzi. Dlatego przez wieki chrze\u015bcijanie nauczaj\u0105 [T\u0142umaczka<br \/>\n        wycofa\u0142a si\u0119 z czasu przesz\u0142ego], \u017ce zbawienie jest dost\u0119pne jedynie przez<br \/>\n        Jezusa Chrystusa\u201d (p. 6). Tak\u017ce \u017byda zbawia Chrystus \u0096 o czym nie musi<br \/>\n        wiedzie\u0107 ani tym bardziej akceptowa\u0107 (chyba \u017ce staje si\u0119 chrze\u015bcijaninem).<br \/>\n        Jednak dzisiaj prawda o jedynym i powszechnym po\u015brednictwie Chrystusa<br \/>\n        w zbawieniu ka\u017cdego cz\u0142owieka jest konfrontowana przez teolog\u00f3w z nowoodkryt\u0105<br \/>\n        prawd\u0105 biblijn\u0105 o nieodwo\u0142alno\u015bci przymierza Boga z Izraelem (tak mocno<br \/>\n        podkre\u015blonej przez Jana Paw\u0142a II w Moguncji), tak i\u017c \u201echrze\u015bcijanie obecnie<br \/>\n        s\u0105 w stanie uzna\u0107 dzia\u0142anie odkupie\u0144czej mocy Boga w tradycji \u017cydowskiej\u201d<br \/>\n        (tam\u017ce). Co to znaczy? To znaczy, \u017ce potrzebujemy \u201enowych sposob\u00f3w rozumienia<br \/>\n        powszechnego znaczenia Chrystusa\u201d (tam\u017ce; w oryginale: \u201enowych dr\u00f3g\u201d \u0096<br \/>\n        a wi\u0119c refleksja i dyskusja teologiczna dopiero przed nami, i nie pr\u00f3bujmy<br \/>\n        ich ucina\u0107). S\u0142usznie Pan napisa\u0142 na pocz\u0105tku, \u017ce O\u015bwiadczenie pt. \u201e\u015awi\u0119ty<br \/>\n        obowi\u0105zek\u201d nale\u017cy \u201etraktowa\u0107 \u0096 zreszt\u0105 zgodnie z intencjami sygnatariuszy<br \/>\n        \u0096 jako punkt wyj\u015bcia, a nie ostatnie s\u0142owo w dyskusji\u201d. Chodzi o dyskusj\u0119<br \/>\n        na temat tez tego O\u015bwiadczenia, bo sam dialog chrze\u015bcija\u0144sko-\u017cydowski<br \/>\n        ma ju\u017c za sob\u0105 ponad p\u00f3\u0142 wieku. <br \/>\n        Cieszy\u0107 si\u0119 nale\u017cy, \u017ce i w Polsce \u0096 dzi\u0119ki p. drowi Piotrowi Sikorze \u0096<br \/>\n        taka dyskusja si\u0119 zaczyna. Przecie\u017c autorzy O\u015bwiadczenia nie og\u0142aszaj\u0105<br \/>\n        ani nie burz\u0105 jakiego\u015b dogmatu, lecz zapraszaj\u0105 nas \u0096 jak czytamy w podtytule<br \/>\n        \u0096 do \u201eprzemy\u015blenia na nowo relacji wiary chrze\u015bcija\u0144skiej do \u017byd\u00f3w i judaizmu\u201d.<br \/>\n        Niech teologowie my\u015bl\u0105. <\/p>\n<p>\n        Autor jest biblist\u0105, kierownikiem Katedry Teologii Ekumenicznej UKSW w<br \/>\n        Warszawie, pe\u0142ni funkcj\u0119 wsp\u00f3\u0142przewodnicz\u0105cego Polskiej Rady Chrze\u015bcijan<br \/>\n        i \u017byd\u00f3w oraz cz\u0142onka zarz\u0105du Mi\u0119dzynarodowej Rady Chrze\u015bcijan i \u017byd\u00f3w<\/p>\n<\/p>\n<p>      Tygodnik Powszechny, Nr 43 (2781), 27 pa\u017adziernika 2002<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niech teologowie my\u015bl\u0105 \u00a0 Ks. Micha\u0142 Czajkowski Historyczne, o\u015bmiopunktowe O\u015bwiadczenie \u017cydowskie na temat chrze\u015bcijan i chrze\u015bcija\u0144stwa \u201eDabru emet\u201d z 10 wrze\u015bnia 2000 roku nie spotka\u0142o si\u0119 z pe\u0142n\u0105 aprobat\u0105 wszystkich \u017byd\u00f3w. Przede wszystkim kwestionowano stwierdzenie, \u017ce \u201enazizm nie jest nieuniknionym rezultatem chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d (p. 5) i \u017ce \u201echrze\u015bcijanie poznaj\u0105 Boga i s\u0142u\u017c\u0105 Mu poprzez Jezusa Chrystusa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"parent":3421,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3515","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3515"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3525,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3515\/revisions\/3525"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}