{"id":3465,"date":"2026-11-16T04:42:28","date_gmt":"2026-11-16T04:42:28","guid":{"rendered":"https:\/\/p.dialog.vip\/?page_id=3465"},"modified":"2026-11-16T04:42:28","modified_gmt":"2026-11-16T04:42:28","slug":"wojna-szesciodniowa-1967","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/archiwum-dialogu-test\/wojna-szesciodniowa-1967\/","title":{"rendered":"Wojna Sze\u015bciodniowa 1967"},"content":{"rendered":"<p>Halina   Birenbaum <\/p>\n<p><strong>Wojna Sze\u015bciodniowa 1967<\/strong><br \/>\n          <strong>Z  moich pami\u0119tnik\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0  Zapanowa\u0142o niezwyk\u0142e napi\u0119cie. Wielki, d\u0142awi\u0105cy jak kleszcze niepok\u00f3j.  Ka\u017cdy rozumia\u0142 powag\u0119 sytuacji &#8211; wszyscy, nawet dzieci u\u015bwiadamiali  sobie, jakim niebezpiecze\u0144stwiem brzemienna jest chmura na majowym  niebie naszego kraju, naszej najbli\u017cszej rzeczywisto\u015bci. Wo\u0142a\u0142y o tym  nie tylko nag\u0142\u00f3wki gazet, g\u0142os spikera radiowego nadaj\u0105cego nowo\u015bci  polityczne w sprawie zablokowania dla Izraela Cie\u015bniny Tyra\u0144skiej. Nie  tylko w wysy\u0142anych i nadchodz\u0105cych ze \u015bwiata telegramach oraz  najrozmajtszych komentarzach wyczuwa\u0142o si\u0119 nadej\u015bcie najgorszej z burz.  Jej zapowiedzi\u0105 dysza\u0142o powietrze rozgrzane orientalnym s\u0142o\u0144cem, \u017carem  wiosennych <em>chamsin\u00f3w<\/em>, niebo roztrz\u0119sione warkotem  przelatuj\u0105cych samolot\u00f3w, rozedrgany asfalt pod p\u0119dz\u0105cymi autami &#8211;  kamienie i trotuary ulic w ka\u017cdym zak\u0105tku. Ci\u0119\u017ckie, zatrwo\u017cone kroki  ju\u017c jakby wlok\u0142y za sob\u0105 to nadchod\u0105ce nieszcz\u0119\u015bcie. Jednak nie by\u0142o  paniki. Nikt nie bieg\u0142 do sklep\u00f3w, nie wykupywa\u0142 m\u0105ki, cukru &#8211; nie  robi\u0142 zapas\u00f3w. Bo robi\u0107 zapasy to jakby wprowadzi\u0107 wojn\u0119 do domu,  pogodzi\u0107 si\u0119 z jej nadej\u015bciem&#8230;<\/p>\n<p>Nap\u0142ywa\u0142y z\u0142e  wiadomo\u015bci, coraz gorsze. Wyczuwa\u0142o si\u0119, \u017ce ca\u0142y, z najwy\u017cszym trudem  postawiony gmach egzystencji tego pa\u0144stwa, ka\u017cdej rodziny i jednostki  chyli si\u0119 ku katastrofie. Czu\u0142o si\u0119 to wyra\u017anie, cho\u0107 na poz\u00f3r \u017cycie  p\u0142yn\u0119\u0142o normalnie. Dni by\u0142y jasne, niebo pogodne, jak zwykle o tej  porze. Ale w powietrzu pachnia\u0142 proch, wiatr ni\u00f3s\u0142 zawieruch\u0119 &#8211; w  sercach panowa\u0142a groza \u015bciska\u0142 je spazm pytania: co b\u0119dzie? &#8211; i \u017carliwa  modlitwa o pok\u00f3j, za wszelk\u0105 cen\u0119 pok\u00f3j! <\/p>\n<p>Czas p\u0119dzi\u0142  jaky szybciej ni\u017c zawsze. Jak b\u0142yskawice przemyka\u0142y auta na szosach &#8211;  kr\u0105\u017cy\u0142y samoloty w przestworzach. Zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce nap\u0119dza je nie  zwyczajne paliwo, nie zwyk\u0142e ludzkie sprawy &#8211; lecz ci\u0105g\u0142e o\u015bwiadczenia  rz\u0105d\u00f3w s\u0105siednich pa\u0144stw arabskich o szykowanej nam zag\u0142adzie. Wie\u015bci o  zmowach i paktach dla zrealizowania tych zab\u00f3jczych zapowiedzi, o  postawieniu wielkich wojsk na granicach, okr\u0105\u017ceniu. Te s\u0142owa i fakty  mno\u017c\u0105ce si\u0119 z godziny na godzin\u0119, bezczelne, nieub\u0142aganie wrogie &#8211;  sta\u0142y si\u0119 paliwem tego p\u0119du. Na szosach auta ob\u0142adowe workami piachu,  naczyniami na zapasy wody, broni\u0105, \u017co\u0142nierzami.<\/p>\n<p>Narazie  nie zaklejano okien, nie zarz\u0105dzano zacieniemnienia, nie s\u0142ysza\u0142o si\u0119  syren, ani nawet nie uciekano do schron\u00f3w na pr\u00f3b\u0119&#8230; Ale to wszystko  si\u0119 zbli\u017ca\u0142o. <strong>\u017b<\/strong>adne pertraktacje nie przynosi\u0142y  pozytywnych wynik\u00f3w, nie pomaga\u0142y niczyje interwencje, nikt nie by\u0142 w  stanie powstrzyma\u0107 tej grozy, albo nie by\u0142 naprawd\u0119 zainteresowany?&#8230;<\/p>\n<p>Niepok\u00f3j  wzrasta\u0142, wzmaga\u0142o si\u0119 to nieszcz\u0119sne prze\u015bwiadczenie, \u017ce dynamit  wype\u0142niaj\u0105cy powietrze woko\u0142o musi wybuchn\u0105\u0107. Zn\u00f3w rozpanoszy si\u0119 dawno  poznany koszmar, tylokrotnie op\u0142acony utrat\u0105 najbli\u017cszych. Po raz  czwarty w tym pokoleniu, w ci\u0105gu dwudziestu kilku lat. Widocznie  jeszcze nie czas, aby \u015bwiat poj\u0105\u0142 i u\u017cy\u0142 ca\u0142ego swego rozs\u0105dku i  pot\u0119gi, aby nie dopu\u015bci\u0107 do nowej po\u017cogi?! Trzeba na nowo zmierzy\u0107 si\u0119  z losem. C\u00f3\u017c jeszcze mo\u017ce by\u0107 straszne po latach gett i oboz\u00f3w  hitlerowskich?! Strachem wszak\u017ce zostali\u015bmy przepe\u0142nieni ponad miar\u0119 &#8211;  a bliska wizja zag\u0142ady fizycznej, \u015bmierci &#8211; to stara &quot;towarzyszka&quot;  naszego \u017cycia. Nasze &quot;by\u0107&quot; jest zapewnione. Na zawsze chyba  zarejestrowali\u015bmy si\u0119 w czystym i nieczystym sumieniu \u015bwiata. Nikt  nigdy nie zdo\u0142a nas stamt\u0105d wykre\u015bli\u0107. Nie pomog\u0105 spaczenia, k\u0142amstwa.  Chodzi teraz o chwil\u0119 bie\u017c\u0105c\u0105, o mo\u017cno\u015b\u0107 cieszenia si\u0119 s\u0142o\u0144cem,  pogodnym niebem i ja\u015bniejszym dniem, w kt\u00f3rym cz\u0142owiek swobodnie si\u0119  porusza, zasiada do sto\u0142u lub uk\u0142ada g\u0142ow\u0119 na poduszce bez l\u0119ku, \u017ce  przydusi go spadaj\u0105ca z nieba bomba. M\u00f3c za\u015bmia\u0107 si\u0119 czasem, czasem  zap\u0142aka\u0107 &#8211; przytuli\u0107 dziecko do piersi. W\u0142o\u017cy\u0107 do jego r\u0105czki kromk\u0119  chleba nie przesi\u0105kni\u0119t\u0105 zapachem dymu i \u0142ez.<\/p>\n<p>Posypa\u0142y  si\u0119 wie\u015bci o masowej mobilizacji. Karty powo\u0142ania uderza\u0142y w ka\u017cdy dom.  Ci\u0119\u017cka chmura nad nami pot\u0119\u017cnia\u0142a i coraz mocniej oblega\u0142a serca.  Rozpaczliwe po\u017cegnania, kurczowy u\u015bcisk d\u0142oni, zd\u0142awione w krtani \u0142zy  rozstania i przylepione si\u0142\u0105 u\u015bmiechy rzekomej beztroski na  zdr\u0119twia\u0142ych wargach: &quot;wszystko wr\u00f3ci wkr\u00f3tce do normalnego trybu,  b\u0119dzie dobrze, musi by\u0107, musi&#8230;&quot; Odchodzi syn, m\u0105\u017c, ojciec. W domu  pozostaje smutek, dr\u0119cz\u0105ce pytanie: czy wr\u00f3c\u0105? No i ta okropna  \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce je\u015bli ta wojna wybuchnie &#8211; nie mog\u0105 wszyscy wr\u00f3ci\u0107,  trzeba b\u0119dzie zap\u0142aci\u0107 \u017cyciem za wolno\u015b\u0107, czy kl\u0119sk\u0119. Kto? czyim  \u017cyciem? Gdzie to wyczyta\u0107 ? Mo\u017ce w tym niebie zwisaj\u0105cym nad nami  ci\u0119\u017cko, z przelatuj\u0105cymi wci\u0105\u017c samolotami? W powietrzu dysz\u0105cym groz\u0105,  w warkocie aut, w twarzach s\u0105siad\u00f3w, przyjaci\u00f3\u0142, czy te\u017c we w\u0142asnym  sercu, czujnym teraz tak bardzo, napi\u0119tym?<\/p>\n<p>Ko\u0142a i tryby  obracaj\u0105 si\u0119 tylko w jednym kierunku. Ca\u0142y ten szale\u0144czy p\u0119d ludzi,  pojazd\u00f3w i serc skr\u0119ca w ciasny kr\u0105g wojny, w przepa\u015b\u0107. Jak go  powstrzyma\u0107, zawr\u00f3ci\u0107? Nie i\u015b\u0107 za nim? Ucieka\u0107, biec przeciwko pr\u0105dowi.  Ale to ju\u017c jest niewykonalne. Jakby pot\u0119gi ludzkiego rozumu i dobrej  my\u015bli nagle zagubi\u0142y swe \u017ar\u00f3d\u0142a. Wicher nienawi\u015bci wysuszy\u0142 je, spali\u0142.  Czas teraz pracuje dla wojny, sta\u0142 si\u0119 jej wy\u0142\u0105cznym s\u0142ug\u0105 i \u015bmieje si\u0119  z nas straszliwym, szata\u0144skim \u015bmiechem. Odpowiada mu g\u0142uchym echem  rozpacz, bezradno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Z dziwn\u0105 pasj\u0105 ja i moje s\u0105siadki  porz\u0105dkowa\u0142y\u015bmy mieszkania. Czyni\u0142y\u015bmy to z wi\u0119kszym uporem i  pedantyczno\u015bci\u0105 ni\u017c zazwyczaj, jakby\u015bmy to jedno mia\u0142y w g\u0142owie &#8211;  porz\u0105dek w domu, nic poza tym. Jakby od tego teraz wszystko zale\u017ca\u0142o,  pokaza\u0107 \u015bwiatu i samemu sobie, \u017ce to jest nasz byt. Tutaj \u017cyjemy,  wychowujemy dzieci, tu znosimy swe rado\u015bci i smutki. Dom. Nie damy go  zburzy\u0107. Nie zaniedbamy go w gro\u017anej minucie, mimo \u017ce serce t\u0142oczy  groza, a przed oczami obrazy przebytej katastrofy. Raczej wy\u0142\u0105czy\u0107  mi\u0119\u015bnie i cia\u0142o spod w\u0142adzy my\u015bli, nie widzie\u0107, nie s\u0142ysze\u0107. Pracowa\u0107  normalnie, jak d\u0142ugo si\u0119 da, nawet ze zdr\u0119twia\u0142ym m\u00f3zgiem. Utrzyma\u0107  nadziej\u0119, \u017ce to jednak nie nast\u0105pi, \u017ce uda si\u0119 uratowa\u0107 pok\u00f3j bodaj w  ostatniej sekundzie. Ale zbyt wieke prochu na\u0142adowano po obu stronach  granicy&#8230;<\/p>\n<p>By\u0142a sobota &#8211; smutna, ponura.<\/p>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107  m\u0119\u017cczyzn ju\u017c zmobilizowano. Od trzech tygodni szarpi\u0105ca nerwy atmosfera  nie-wojny, nie-pokoju. Og\u00f3lne pogotowie i gn\u0119bi\u0105ce oczekiwanie, co  przyniesie nast\u0119pna godzina. Akurat przypada\u0142o na ten dzie\u0144 \u015bwi\u0119to  &quot;Lag-Baomer&quot;, a dzieci jak co roku naszykowa\u0142y stosy drew i suchych  ga\u0142\u0119zi. Zezwolono im rozpali\u0107 ogniska, ale niewielkie, i przykazano,  \u017ceby je wcze\u015bnie ugasi\u0142y.<\/p>\n<p>Da\u0142am si\u0119 nam\u00f3wi\u0107 na wzi\u0119cie  udzia\u0142u w ceremonii rozpalania stosu, a potem pieczenia kartofli w  popiele. Dzieci mia\u0142y same to robi\u0107, chcia\u0142y tylko mie\u0107 nas przy sobie  jako obserwator\u00f3w i go\u015bci. Z ci\u0119\u017ckim sercem powlok\u0142am si\u0119 za moimi  synami na ten ulubiony, tradycyjny <em>kumzyc<\/em> (maj\u00f3wk\u0119).  Patrzy\u0142am os\u0142upia\u0142a na rozbawione dzieci, jak z pasj\u0105 ustawiaj\u0105 na  szczycie stosu drewniane lalki, maj\u0105ce symbolizowa\u0107 polityk\u00f3w i w\u0142adc\u00f3w  wrogich Izraelowi, kt\u00f3rych imiona by\u0142y teraz na ustach wszystkich:  Nacer, El-Atasi, Kosygin. Lalki mia\u0142y by\u0107 spalone na stosie, oczywi\u015bcie  po &quot;zestrzeleniu&quot; ich z \u0142uk\u00f3w na wz\u00f3r bohaterskich wojownik\u00f3w Bar-  Kochby, na cze\u015b\u0107 kt\u00f3rych odbywa\u0142a si\u0119 co roku ta uroczysto\u015b\u0107. <\/p>\n<p>Chcia\u0142am  zaoponowa\u0107, lecz jako\u015b nie \u015bmia\u0142am otworzy\u0107 ust i prawi\u0107 dzieciom  mora\u0142\u00f3w. Ich ojcowie i bracia le\u017celi w okopach na pustyni synajskiej  pod pra\u017c\u0105cym s\u0142o\u0144cem, naprzeciw muru armat, tank\u00f3w, minomiot\u00f3w &#8211;  naprzeciw tysi\u0119cznych mas \u017co\u0142nierzy arabskich, kt\u00f3rych dow\u00f3dcy i rz\u0105dy  dar\u0142y si\u0119 w niebog\u0142osy, \u017ce wyr\u017cn\u0105 nas wszystkich, \u017ce nas wrzuc\u0105 do  morza. Jak mia\u0142am t\u0142umaczy\u0107 dzieciom, \u017ce nie wolno pali\u0107? Patrza\u0142am w  milczeniu w ognisko. S\u0142ucha\u0142am dzieci\u0119cych \u015bmiech\u00f3w i pisk\u00f3w jakby  dochodzi\u0142y z innego \u015bwiata. W napi\u0119ciu, instynktownie nads\u0142uchwa\u0142am,  czy nie odzywa si\u0119 w tym mroku jaki\u015b inny g\u0142os?<\/p>\n<p>Do  ogniska podesz\u0142a jaka\u015b starsza dziewczynka z tranzystorem przy uchu.  Spiker ju\u017c m\u00f3wi\u0142 o wybuchu min pod\u0142o\u017conych przez\u00a0 Egipcjan, o  podpaleniu przez nich zbo\u017ca na polach kibucu Nachal-Oz. Zdr\u0119twia\u0142am.  Spojrza\u0142am na m\u0119\u017ca, pragn\u0105c, aby mi powiedzia\u0142, \u017ce to nie znaczy  jeszcze, i\u017c wojna si\u0119 zacz\u0119\u0142a&#8230; Nie przestawa\u0142am nads\u0142uchiwa\u0107. Mo\u017ce  wreszcie \u015bwiat co\u015b powie? Mo\u017ce odezwie si\u0119 g\u0142os &quot;Bloku Pokoju&quot;, w kt\u00f3ry  w\u00f3wczas wierzy\u0142am, mo\u017ce za\u017c\u0105da wycofania wojsk po obu stronach granicy?  &quot;Blok Pokoju&quot; informowa\u0142 w\u0142a\u015bnie o pe\u0142nym poparciu dla jednej ze stron,  nakazuj\u0105c podda\u0107 si\u0119 drugiej, czyli izraelskiej!&#8230; Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce  ciemno\u015b\u0107 panuj\u0105ca na dworze wdr\u0105\u017ca si\u0119 i we mnie. M\u0105\u017c pozostawa\u0142  spokojny i pogodny. M\u00f3wi\u0142 to, co teraz pragn\u0119\u0142am s\u0142ysze\u0107: to jeszcze  nie \u015bwiadczy, \u017ce wojna jest nieunikniona, \u015bwiat nie dopu\u015bci, na pewno  nie dopu\u015bci!<\/p>\n<p>Dzieci \u015bpiewa\u0142y, ha\u0142asowa\u0142y, lalki wpada\u0142y w  ogie\u0144, zacz\u0119\u0142y si\u0119 ta\u0144ce, triumfalne wo\u0142ania, \u017ce pal\u0105 si\u0119 wszyscy  wrogowie Izraela, Nacer, Szukery oraz ich sojusznicy. Zdawa\u0142o mi si\u0119,  \u017ce jedna z tych p\u0142on\u0105cych lalek to moja nadzieja czy wiara. Dr\u017ca\u0142am, \u017ce  lada chwila nadejdzie karta powo\u0142ania dla mojego m\u0119\u017ca, a ja zostan\u0119  sama z dzie\u0107mi w tej grozie. Ba\u0142am si\u0119 tego &#8211; i jednocze\u015bnie  wstydzi\u0142am, \u017ce dot\u0105d go nie wzi\u0119li, czuj\u0105c si\u0119 jako\u015b winna wobec moich  s\u0105siadek i znajomych, kt\u00f3rych m\u0119\u017cowie i synowie nie znajdowali si\u0119 ju\u017c  przy nich. Stara\u0142am si\u0119 wm\u00f3wi\u0107 sobie, \u017ce skoro nie zmobilizowali  wszystkich, to znaczy, \u017ce sytuacja nie przedstawia si\u0119 jeszcze tak  gro\u017anie, mo\u017ce si\u0119 rych\u0142o poprawi\u0107, a wtedy i tamtych zwolni\u0105.<\/p>\n<p>Ostatnie  p\u0142omienie ognia dopala\u0142y si\u0119, poczernia\u0142y \u017cu\u017cle, rozsypuj\u0105c si\u0119 w  popi\u00f3\u0142. Dzieci dojada\u0142y upieczone kartofle, zala\u0142y wod\u0105 wypalony,  gor\u0105cy jeszcze stos i ze s\u0142owem <em>Szalom<\/em>(pok\u00f3j) pobieg\u0142y ka\u017cde w swoj\u0105 stron\u0119.<\/p>\n<p>M\u0105\u017c  obj\u0105\u0142 mnie serdecznie, uj\u0105\u0142 pod rami\u0119 starszego syna, m\u0142odszego ja  wzi\u0119\u0142am za r\u0119k\u0119 i ruszyli\u015bmy do domu. Serce mia\u0142am \u015bci\u015bni\u0119te, nogi  oci\u0119\u017ca\u0142e. Nastr\u00f3j przedednia wojny ws\u0105cza\u0142 si\u0119 w krew. Czu\u0142am si\u0119  bezradna, postarza\u0142a nagle. Ledwie powlok\u0142am si\u0119 po schodach.  Odetchn\u0119\u0142am z ulg\u0105, gdy stan\u0119li\u015bmy wreszcie na progu naszego  mieszkania. Czeka\u0142am, a\u017c m\u0105\u017c otworzy drzwi, postanawiaj\u0105c natychmiast  si\u0119 rzuci\u0107 na \u0142\u00f3\u017cko i zasn\u0105\u0107. Mo\u017ce sen przywr\u00f3ci mi spok\u00f3j i  opanowanie. Jutro chyba nadejdzie jaka\u015b lepsza wiadomo\u015b\u0107, odpr\u0119\u017cenie.  Syn zapali\u0142 \u015bwiat\u0142o. Na pod\u0142odze le\u017ca\u0142a kartka, kt\u00f3r\u0105 kto\u015b podsun\u0105\u0142 pod  drzwi podczas naszej nieobecno\u015bci. Wezwanie do wojska dla m\u0119\u017ca. O  \u015bwicie ma si\u0119 stawi\u0107 w swojej jednostce!<\/p>\n<p>Taka kr\u00f3tka jest  noc przed rozstaniem! Tak mocno \u015bci\u015bni\u0119te gard\u0142o. Nie prze\u015bli\u017anie si\u0119  przez nie ani jedno z tych wszystkich s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re by si\u0119 chcia\u0142o  powiedzie\u0107 w takiej chwili. Tylko ten rozpaczliwy u\u015bcisk d\u0142oni,  spojrzenie w oczy.<\/p>\n<p>Zapakowa\u0142 do plecaka kilka niezb\u0119dnych  rzeczy, zagadywa\u0142 do nas, u\u015bmiecha\u0142 si\u0119. Ch\u0142opcy p\u0142akali. Widocznie  teraz dopiero zrozumieli, \u017ce co\u015b strasznego zwala si\u0119 na nasz kraj, na  nasz dom. Sama by\u0142am bliska omdlenia. Na dworze l\u015bni\u0142y wielobarwne  \u015bwiat\u0142a reflektor\u00f3w i przydro\u017cnych latarni. Z zawrotn\u0105 szybko\u015bci\u0105  p\u0119dzi\u0142y auta. Coraz przebiegali m\u0119\u017cczy\u017ani w wojkowych uniformach z  plecakami na ramionach. <strong>\u017b<\/strong>o\u0142nierze.  Wszyscy teraz przeistaczali si\u0119 w \u017co\u0142nierzy. <\/p>\n<p>W  radiu nic pocieszaj\u0105cego. To samo pe\u0142ne napi\u0119cia oczekiwanie,  napastliwe os\u015bwiadczenia rz\u0105d\u00f3w arabskich o wyzwoleniu Pakestyny, o  \u015bwi\u0119tej wojnie przeciwko nam. Dyskutowali\u015bmy nad ka\u017cdym zdaniem  podawanych w radiu wypowiedzi wielkich i mo\u017cnych naszych czas\u00f3w na  Zachodzie i na Wschodzie. Uraczali\u015bmy si\u0119 wzajemnie rozmaitymi  przysmakami ustawionymi na stole przez go\u015bcinne s\u0105siadki. Pomy\u015bla\u0142am  nagle, \u017ce je\u017celi to napi\u0119cie i niepewno\u015b\u0107 chwili przeci\u0105gn\u0105 si\u0119, b\u0119dzie  trudno o \u017cywno\u015b\u0107 i ludzie b\u0119d\u0105 mniej go\u015bcinni. Wzdrygn\u0119\u0142am si\u0119 na  wspomnienie swych dawnych do\u015bwiadcze\u0144. Wyjrza\u0142am na dw\u00f3r. Ruch,  \u015bwiat\u0142a. Nic narazie nie przypomina tego, co jest w mojej pami\u0119ci. Ale  lada chwila mog\u0105 te \u015bwiat\u0142a zgasn\u0105\u0107 &#8211; i zacznie si\u0119. Tak \u0142atwo jest  niszczy\u0107! Tylko budowanie jest trudne i trwa d\u0142ugo.<\/p>\n<p>Przyw\u00f3dcy  partii komunistycznej Izraela, Mikunis i Sne, odwa\u017cyli si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107  o\u015bwiadczenie wbrew Moskwie, \u017ce blokada Cie\u015bniny Tyra\u0144skiej jest agresj\u0105  przeciw naszemu pa\u0144stwu. Iskierka satysfakcji w oczach moich s\u0105siadek.  Ale co dalej?<\/p>\n<p>Dom osierocia\u0142, jak tylko m\u00f3j m\u0105\u017c zamkn\u0105\u0142  za sob\u0105 drzwi. Czas zacz\u0105\u0142 wlec si\u0119 powoli i ci\u0119\u017cko. Robota nie sz\u0142a mi  zupe\u0142nie. Coraz schodzi\u0142am do s\u0105siadki, albo ona zachodzi\u0142a do mnie.  Pociesza\u0142y\u015bmy jedna drug\u0105, komentowa\u0142y\u015bmy bieg wydarze\u0144. Wci\u0105\u017c  modli\u0142y\u015bmy si\u0119 na g\u0142os o \u017cycie naszych \u017co\u0142nierzy, o ich szybki powr\u00f3t  do dom\u00f3w. O rozs\u0105dek i opanowanie naszych ministr\u00f3w oraz rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw  maj\u0105cych wp\u0142yw na sytuacj\u0119 polityczn\u0105. To zn\u00f3w przeklina\u0142y\u015bmy polityk\u0119,  interesy i intrygi poszczeg\u00f3lnych rz\u0105d\u00f3w. I tak bez ko\u0144ca. Min\u0119\u0142o w ten  spos\u00f3b dalszych kilka rozpra\u017conych dni i bezsennych nocy. Zabrak\u0142o  autobus\u00f3w dla ludno\u015bci cywilnej. Wszelkie przejazdy sta\u0142y si\u0119  niezno\u015bnie uci\u0105\u017cliwe, wsz\u0119dzie t\u0142ok, ciasnota, zdenerwowanie. Zabrak\u0142o  r\u00f3wnie\u017c wielu produkt\u00f3w z powodu trudno\u015bci transportu. Ci, co posiadali  auta, przewozili dobrowolnie innych. Dzieci zast\u0119powa\u0142y na wielu  plac\u00f3wkach doros\u0142ych. Roznosi\u0142y poczt\u0119, rozmaite polecenia. Starsze  kopa\u0142y rowy przeciwlotnicze, porz\u0105dkowa\u0142y piwnice maj\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0107 za  schrony, sypa\u0142y piach do work\u00f3w, kt\u00f3re uk\u0142adano w stosy u wej\u015bcia do  dom\u00f3w, uczy\u0142y si\u0119 na specjalnych kursach pierwszej pomovy. <\/p>\n<p>Ludzie  pomagali sobie wzajemnie, jak nigdy przedtem. Otwar\u0142y si\u0119 serca,  wzmaga\u0142a si\u0119 og\u00f3lna odpowiedzialno\u015b\u0107, ofiarno\u015b\u0107, gotowo\u015b\u0107 wyrzecze\u0144. Bo  musimy obroni\u0107 si\u0119, nie da\u0107 si\u0119 zg\u0142adzi\u0107! Dom moich s\u0105siadek sta\u0142 si\u0119  teraz moim &#8211; m\u00f3j ich. Nie musia\u0142o si\u0119 nawet puka\u0107 do drzwi, wchodzi\u0142o  si\u0119, kiedy si\u0119 chcia\u0142o, siada\u0142o gdzie popad\u0142o i m\u00f3wi\u0142o o wszystkim, co  na sercu. Nie trzeba by\u0142o niczego t\u0142umaczy\u0107. Stali\u015bmy si\u0119 wnikliwi,  czujni, przezorni. <\/p>\n<p>Coraz mocniejszy by\u0142 zapach dynamitu  &#8211; coraz bli\u017cej wybuchu. Zagraniczne ambasady wywozi\u0142y swych obywateli.  Biura podr\u00f3\u017cy i lotniska zape\u0142ni\u0142y si\u0119 t\u0142umami odje\u017cd\u017caj\u0105cych z naszego  zagro\u017conego kraju. Ale te\u017c nap\u0142ywali ochotnicy z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata,  aby nam pom\u00f3c w obronie. Wszystko to pot\u0119gowa\u0142o gro\u017an\u0105 atmosfer\u0119,  zwi\u0119ksza\u0142o trwog\u0119. Odwo\u0142ywano wszelkie imprezy publiczne i rodzinne. W  pewnej chwili nasz\u0142a mnie my\u015bl, \u017ce musz\u0119 bezzw\u0142ocznie napisa\u0107 do  wszystkich znajomych i krewnych za granic\u0105. Trzeba si\u0119 po\u017cegna\u0107,  przes\u0142a\u0107 ostatnie s\u0142owo-pami\u0105tk\u0119, dop\u00f3ki jeszcze nie jest za p\u00f3\u017ano,  dop\u00f3ki w og\u00f3le funkcjonuje poczta w naszym rejonie. Dobrze, \u017ce gdzie  indziej na \u015bwiecie ludziom to wszystko nie zagra\u017ca, \u017ce b\u0119dzie komu  pomy\u015ble\u0107 o nas, po\u017ca\u0142owa\u0107&#8230;<\/p>\n<p>W momencie najmniej  oczekiwanym m\u0105\u017c wr\u00f3ci\u0142 do domu. Wielu nagle zwolniono. Nie zel\u017ca\u0142o  przez to napi\u0119cie i gotowo\u015b\u0107 wojenna. Jednak zrobi\u0142o mi si\u0119 ja\u015bniej na  duszy. W domu weselej. Powiew normalnego \u017cycia w ca\u0142ym tym zam\u0119cie:  wczesne wstawanie rankiem do pracy, rado\u015b\u0107 powrotu, wsp\u00f3lnych posi\u0142k\u00f3w  i spoczynku jak za dawnych, dobrych dni. Kilka dni pogodnych,  zaprawionych \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce s\u0105 wypo\u017cyczone jedynie. Min\u0119\u0142y szybko,  jak ka\u017cdy dobry sen. Nast\u0105pi\u0142o brutalne przebudzenie rankiem 5 czerwca  1967 roku. Radio poda\u0142o has\u0142a jednostek wojskowych, gdzie \u017co\u0142nierze  mieli natychmiast si\u0119 stawi\u0107.<\/p>\n<p>Tego dnia moi synowie sami  przygotowali sobie \u015bniadanie i poszli do szko\u0142y, nie budz\u0105c mnie nawet.  Wiedzieli, jak jestem zgn\u0119biona t\u0105 sytuacj\u0105, i pragn\u0119li mnie  oszcz\u0119dzi\u0107. Nagle stali si\u0119 doro\u015bli. Wojna zmienia wszystko  b\u0142yskawicznie.<\/p>\n<p>Wyrwa\u0142 mnie ze snu alarm. Nie poruszy\u0142am  si\u0119 jednak. Chyba pr\u00f3bny, stara\u0142am si\u0119 uspokoi\u0107. Przypomnia\u0142 mi si\u0119  taki niby pr\u00f3bny alarm z wrze\u015bnia 1939 roku w Warszawie&#8230; Mrowie  przesz\u0142o przez cia\u0142o. Nie chcia\u0142o mi si\u0119 wstawa\u0107 na spotkanie takiego  dnia. Wtem zacz\u0119\u0142a mnie wo\u0142a\u0107 s\u0105siadka z pobliskiego domku. Jej  c\u00f3reczka uczy si\u0119 w tej samej klasie, co m\u00f3j m\u0142odszy syn. Ania nie  przestawa\u0142a ponagla\u0107: &quot;Zejd\u017a na d\u00f3\u0142, s\u0142yszysz, chod\u017a do schronu, to  wojna!&quot; Wyskoczy\u0142am z \u0142\u00f3\u017cka bardziej w\u015bciek\u0142a na jej natr\u0119tne wo\u0142anie,  ni\u017c przera\u017cona tym, co m\u00f3wi\u0142a. Nie ba\u0142am si\u0119 &#8211; ju\u017c sta\u0142o si\u0119 to, przed  czym dr\u017ca\u0142am w ci\u0105gu tych ostatnich tygodni, odk\u0105d zablokowano Cie\u015bnin\u0119  Tyra\u0144sk\u0105. Ania by\u0142a w szoku. Jej syn, in\u017cynier, by\u0142 na froncie, a c\u00f3rka  i zi\u0119\u0107 w jednym z kibuc\u00f3w na po\u0142udniu. Radio donosi\u0142o, \u017ce tocz\u0105 si\u0119 tam  ju\u017c ci\u0105\u017ckie boje z Arabami. Zanim wysz\u0142am z domu, nie zamykaj\u0105c nawet  drzwi mieszkania, pobieg\u0142am do s\u0105siadki na g\u00f3rze, aby j\u0105 tak\u017ce zbudzi\u0107  i ostrzec. Ona jednak nie zamierza\u0142a p\u00f3j\u015b\u0107 z dzie\u0107mi do schronu. By\u0142a <em>Sabr\u0105<\/em> i nie mog\u0142a uwierzy\u0107, \u017ce Arabowie si\u0119 odwa\u017c\u0105 zaatakowa\u0107 niezwyci\u0119\u017calne,  w jej poj\u0119ciu, wojsko izraelskie. Druga s\u0105siadka wtr\u0105ci\u0142a si\u0119. Blada  jak trup. Radio nada\u0142o z samego rana, \u017ce rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 walki niemal na  wszytkich granicach kraju &#8211; Egipt, Jordania, Syria.<\/p>\n<p>Zbieg\u0142am  na dw\u00f3r. Niebo bezchmurne, jasne. Nie s\u0142ycha\u0107 \u017cadnych samolot\u00f3w. Tylko  ta syrena wyje potwornie, ludzie biegn\u0105 do row\u00f3w, zaskoczeni,  przera\u017ceni, kobiety p\u0142acz\u0105. I dalej cisza. Wr\u00f3ci\u0142am do mieszkania.  Wygania\u0142o po prostu swym ciasnym, nierealnym spokojem. Nie wiedzia\u0142am,  co z dzie\u0107mi, z m\u0119\u017cem? Wojna zasta\u0142a ka\u017cdego z nas w innym miejscu i  dr\u017ca\u0142am, \u017ceby nas nie roz\u0142\u0105czy\u0142a na zawsze, jak kiedy\u015b rodzin\u0119 w  Polsce. Alarm trwa\u0142 nied\u0142ugo. Radio nadawa\u0142o komunikaty, rozporz\u0105dzenia  wojska i rz\u0105du. Nowo\u015bci, komentarze polityczne, piosenki wojenne.  Informowa\u0142o o za\u017cartych bojach na po\u0142udniu, w Jerozolimie. Przeciw nam  Egipt, Syria, Jordania, Algier, Irak i reszta arabskiego \u015bwiata oraz  ich sojusznicy z &quot;Bloku Pokoju&quot;. Dusz\u0105cy pier\u015bcie\u0144 obl\u0119\u017cenia. Setki  tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy arabskich, moc najnowocze\u015bniejszej broni. Walka o  \u017cycie, o mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia. Jak w Warszawskim getcie&#8230; Znowu  schrony, piwnice, ciemno\u015b\u0107. U nas w okolicy tymczasem cicho. W sklepach  normalnie sprzedaj\u0105 \u017cywno\u015b\u0107, jak zawsze udzielaj\u0105 kredytu. W szko\u0142ach  ucz\u0105 dzieci, jak si\u0119 zachowa\u0107 na wypadek alarmu i bombardowania. Radio  zawiadamia o nowym regulaminie dnia, nowych porz\u0105dkach i powinno\u015bciach  spo\u0142ecze\u0144stwa. Pe\u0142ny stan wojenny, zaciemnienie, og\u00f3lna mobilizacja:  m\u0142odzie\u017c, rezerwi\u015bci, dziewcz\u0119ta. Wci\u0105\u017c wyczekiwa\u0142am czego\u015b. Ju\u017c si\u0119  nie \u017cali\u0142am, nie oburza\u0142am, nie modli\u0142am. Zdarzenia przekracza\u0142y moje  si\u0142y, zdolno\u015b\u0107 pojmowania. Musia\u0142am jednak dostosowa\u0107 si\u0119, wype\u0142ni\u0107  polecenia. Jak ka\u017cda ma\u0142a \u015brubka w maszynie wojny. Na granicach wrza\u0142y  walki.<\/p>\n<p>Siedzia\u0142am u s\u0105siadki. S\u0142ucha\u0142y\u015bmy radia,  po\u0142ykaj\u0105c ka\u017cde s\u0142owo wydobywaj\u0105ce si\u0119 z niego. W ca\u0142ym kraju ludzie  byli przykuci do radia. G\u0142o\u015bniejsze tr\u0105bni\u0119cie auta na szosie wydawa\u0142o  mi si\u0119 syren\u0105 alarmow\u0105 i przyprawia\u0142o o bicie serca. Byle szmer  podrywa\u0142 na nogi, jakby znak, \u017ce trzeba biec do schronu. A gdy znak ten  okazywa\u0142 si\u0119 tylko tworem przewra\u017cliwionych nerw\u00f3w, siada\u0142am z ulg\u0105. <strong>\u015a<\/strong>wiadomo\u015b\u0107,  \u017ce w innych cz\u0119\u015bciach kraju leje si\u0119 krew, dr\u0105czy\u0142a jak zmora.  Pr\u00f3bowa\u0142am uspokoi\u0107 si\u0119 faktem, \u017ce m\u0105\u017c jest dot\u0105d w fabryce, przecie\u017c  zwolniono go przed kilkoma dniami. Ale niepok\u00f3j zag\u0142usza\u0142 rozs\u0105dek. Tam  te\u017c nie jest bezpiecznie. W tym male\u0144kim kraju ka\u017cdy pas ziemi jest  granic\u0105 i frontem, ka\u017cde miasto, wie\u015b, kibuc!<\/p>\n<p>My\u015bli pl\u0105ta\u0142y si\u0119 dziwnie, ci\u0105\u017cy\u0142y. Nie by\u0142o od nich ucieczki. <strong>\u015a<\/strong>mier\u0107  &#8211; albo niemo\u017cliwe zwyci\u0119ztwo nad siedmiona pa\u0144stwami &#8211; sto milion\u00f3w na  nasze dwa i p\u00f3\u0142. Czym si\u0119 pocieszy\u0107 nad przepa\u015bci\u0105?<\/p>\n<p>Mieszkanie  s\u0105siadki by\u0142o sprz\u0105tni\u0119te jak na \u015bwi\u0119to. Jej twarz niemal po\u017c\u00f3\u0142k\u0142a z  przera\u017cenia. Wci\u0105\u017c pali\u0142a papierosy i pi\u0142a kaw\u0119. Nie przestawa\u0142a si\u0119  modli\u0107 na g\u0142os o zdrowie, jak m\u00f3wi\u0142a, naszych dzieci w okopach, \u017ceby  si\u0119 \u017cadnemu, bro\u0144 Bo\u017ce, nic z\u0142ego nie sta\u0142o&#8230; Przerwa\u0142am jej  niecierpliwie: co pleciesz, wszak ju\u017c bombarduj\u0105, ostrzeliwuj\u0105 kibuce  na po\u0142udniu &#8211; czy mo\u017ce nie by\u0107 ofiar? Nie mog\u0142am znie\u015b\u0107 jej  modlitewnego be\u0142kotu. Chodzi\u0142a po mieszkaniu \u0142adnie ubrana i umalowana.  Nie chcia\u0142a u\u015bwiadomi\u0107 sobie rzeczywisto\u015bci!<\/p>\n<p>Wr\u00f3ci\u0142am do  siebie. Chcia\u0142am troch\u0119 ogarn\u0105\u0107 mieszkanie, ale r\u0119ce mia\u0142am jak z  o\u0142owiu. Zmusza\u0142am si\u0119 do pracy. Kilka razy przerywa\u0142 mi alarm i  p\u0119dzi\u0142am do domu na wzg\u00f3rzu, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 nasz schron. By\u0142  daleko i w razie bombardowania chyba nie dopadli\u015bmy go \u017cywi&#8230;. S\u0142o\u0144ce  piek\u0142o jak ogie\u0144, utrudnia\u0142o drog\u0119. Wycie syreny wprost parali\u017cowa\u0142o  nogi i hamowa\u0142o dech. Po odwo\u0142aniu alarmu wraca\u0142am do przerwanych  zaj\u0119\u0107, do radia, do okna. Okno najbardziej przykuwa\u0142o mnie do siebie,  jakby z ulicy mia\u0142 przyj\u015b\u0107 ratunek.<\/p>\n<p>Wtem zauwa\u017cy\u0142am m\u0119\u017ca  zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 szybkimi krokami do domu. O tak wczesnej godzinie z  pracy? &#8211; serce \u015bci\u015bn\u0119\u0142o si\u0119 okropnym przeczuciem. Nie omyli\u0142o. Radio  poda\u0142o has\u0142o jednostki m\u0119\u017ca. Na front. A ja tak pilnie sprz\u0105ta\u0142am  mieszkanie!&#8230; Wybieg\u0142am naprzeciw, \u017ceby by\u0107 z nim kilka minut d\u0142u\u017cej,  zanim na\u0142o\u017cy mundur i zawiesi na szyi blaszk\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej rozpoznaj\u0105  na polu bitwy rannych lub zabitych. A zapewnia\u0142, \u017ce nie b\u0119dzie wojny,  \u017ce \u015bwiat nie dopu\u015bci&#8230; Jednak wybuch\u0142a, powt\u00f3rzy\u0142 za mn\u0105, pakuj\u0105c zn\u00f3w  sw\u00f3j plecak. &quot;Ale je\u017celi Ameryka i Zwi\u0105zek Radziecki nie wtr\u0105c\u0105 si\u0119  czynnie, my zwyci\u0119\u017cymy, a oni na pewno nie wtr\u0105c\u0105 si\u0119, gdy\u017c tchn\u0119\u0142o by  to wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105&quot;. <\/p>\n<p>Kiedy m\u0105\u017c sta\u0142 ju\u017c u drzwi, starszy  nasz syn wpad\u0142 zdyszany do domu. Wi\u0119c i ty idziesz?! Przecie\u017c by\u0142e\u015b  przy pracy? Nagle zamilk\u0142, po czym zacz\u0105\u0142 mnie uspakaja\u0107. &#8211; Nie b\u00f3j  si\u0119, ojciec wr\u00f3ci, nic z\u0142ego mu si\u0119 nie stanie, to szybko minie&#8230; On  by\u0142 teraz tym doros\u0142ym, ale ja zna\u0142am zbyt dobrze wojn\u0119.<\/p>\n<p>M\u0105\u017c  poklepa\u0142 go po plecach: &quot;Bad\u017a m\u0119\u017cny i uwa\u017caj wraz z bratem na matk\u0119!&quot;  Poca\u0142owali si\u0119 jak doro\u015bli m\u0119\u017cczy\u017ani. Potem przytuli\u0142 mnie mocno i  trzyma\u0142 przez d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119. Wch\u0142ania\u0142am w siebie zapach jego cia\u0142a  zmieszany ze sw\u0105dem fabrycznym i t\u0105 wojenn\u0105 gor\u0105czk\u0105. Wtuli\u0142am twarz w  jego szyj\u0119, wdycha\u0142am bij\u0105ce z niej ciep\u0142o i spok\u00f3j. Odszed\u0142. Jak przez  sen s\u0142ysza\u0142am jego kroki za oknem, gdzie przed paroma minutami szli\u015bmy  razem. Utraci\u0142am poczucie czasu, rzeczywisto\u015bci. Wojna, jak zawsze,  zn\u00f3w odbiera\u0142a sw\u0105 nale\u017cno\u015b\u0107. Depta\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107, spok\u00f3j.<\/p>\n<p>Syrena  alarmowa zag\u0142uszy\u0142a wszystko. Wali\u0142o nieprzytomnie serce w drodze do  piwnicy w domu na wzg\u00f3rzu, a oczy, w kt\u00f3rych wysch\u0142y \u0142zy, wpatrywa\u0142y  si\u0119 w niebo, czy nie zjawi\u0105 si\u0119 samoloty-\u015bmier\u0107. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego dnia  sp\u0119dzili\u015bmy w schronie. W po\u0142udnie wr\u00f3ci\u0142y dzieci i ju\u017c nazajutrz nie  posz\u0142y do szk\u00f3\u0142. Bawi\u0142y si\u0119 w schronie, rozprawia\u0142y jak doro\u015bli o  polityce. Wszyscy m\u00f3wili teraz tylko o polityce, s\u0142uchali radia,  komentowali z pasj\u0105 te us\u0142yszane i powtarzane z ust do ust wiadomo\u015bci.  Medytowali nad tym, co b\u0119dzie, co robi\u0107 i czego nie trzeba by\u0142o  robi\u0107&#8230; Co m\u00f3wi\u0142 czy dok\u0105d pojecha\u0142 ten lub inny minister czy  dyplomata. Szykowano wod\u0119, lekarstwa, banda\u017ce, koce na wypadek  konieczno\u015bci sypiania w schronie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi\u00a0 sp\u0119dzi\u0142a noc z  pi\u0105tego na sz\u00f3stego czerwca w schronie. Zgn\u0119bieni, sponiewierani &#8211;  mieszka\u0144cy piwnic, loch\u00f3w&#8230; Jak kiedy\u015b, w Warszawie: odci\u0119ci od  \u015bwiata, osaczeni, niepewni jutra, \u017cycia. By\u0142o tu jednak co\u015b, czego nie  zazna\u0142am tam : uparta, heroiczna walka w obronie tej ostatniej  przystani po wszystkich katastrofach, jakie spotka\u0142y nasz nar\u00f3d na  przestrzeni pokole\u0144! Ale niemniej &#8211; strasznie.<\/p>\n<p>Zacz\u0119\u0142am  po cichu \u017cegna\u0107 si\u0119 z \u017cyciem. I chyba nie ja jedna&#8230; &quot;M\u00f3wi\u0105, \u017ce trzeba  by\u0107 silnym w takiej chwili, a ja w \u017caden spos\u00f3b nie potrafi\u0119&quot;, szepn\u0119\u0142a  mi Ania, trzymaj\u0105c mnie kurczowo za r\u0119k\u0119. &quot;Nie mog\u0119 panowa\u0107 nad sob\u0105,  nic ju\u017c nie mog\u0119, p\u00f3ki nie dowiem si\u0119, co si\u0119 dzieje z moimi dzie\u0107mi&quot;.  Spojrza\u0142a na mnie oszo\u0142omionymi, nie rozumiej\u0105cymi oczami i nagle  zacz\u0119\u0142a \u015bmia\u0107 si\u0119 jak ob\u0142\u0105kana. Twarz mia\u0142a szar\u0105, oczy zimne, szklane  jakie\u015b, w\u0142osy rozczochrane. Sta\u0142a si\u0119 naraz inna, nawet ta tkliwo\u015b\u0107 do  wszystkich w schronie by\u0142a niezwyk\u0142a, ch\u0119\u0107 przyj\u015bcia kademu z pomoc\u0105.  Zacz\u0119\u0142am jej m\u00f3wi\u0107 &quot;ty&quot;, czuj\u0105c nagle przedziwn\u0105 blisko\u015b\u0107. Podczas  wojny \u0142atwo zacie\u015bniaj\u0105 si\u0119 wi\u0119zy mi\u0119dzy lud\u017ami. Nie ma czasu na  konwenanse i ceregiele.<\/p>\n<p>Wieczorny alarm przyni\u00f3s\u0142 ze sob\u0105  huki dzia\u0142. Walki toczy\u0142y si\u0119 ko\u0142o Kalkilji, sk\u0105d Jarde\u0144czycy i  Irakijczycy ostrzeliwali ca\u0142\u0105 nasz\u0105 okolic\u0119, a\u017c do Tel- Avivu. Niebo  rozdziera\u0142y reflektory, rakiety, kolorowe kule. Detonacje stawa\u0142y si\u0119  coraz cz\u0119stsze, bli\u017csze. Salwa za salw\u0105. Nie ustawa\u0142y w ci\u0105gu ca\u0142ej  nocy. Ma\u0142o kto zaryzykowa\u0142by , aby rozebra\u0107 si\u0119 i po\u0142o\u017cy\u0107 do \u0142\u00f3\u017cka.  Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pozosta\u0142a w schronie. Spali na krzes\u0142ach, na pod\u0142odze, z  dzie\u0107mi w ramionach, przy piersi. Nie chcieli niepokoi\u0107 dzieci cz\u0119stym  budzeniem i bieganiem do shronu. Zreszt\u0105 w gromadzie, w zaduchu  piwnicznym, gdzie nie s\u0142ycha\u0107 tak wyra\u017anie wybuch\u00f3w, jest mniej  strasznie&#8230;<\/p>\n<p>Nie pozosta\u0142am z dzie\u0107mi w schronie. Moje  ju\u017c nie s\u0105 takie ma\u0142e, nie trzeba ich ubiera\u0107, nosi\u0107 na r\u0119kach, a skoro  s\u0105siadka z dwojgiem male\u0144stw odwa\u017cy\u0142a si\u0119 nocowa\u0107 w domu, nie widzia\u0142am  powodu, \u017ceby nie p\u00f3j\u015b\u0107 w jej \u015blady. S\u0105siedzi z parteru, starsze,  bezdzietne ma\u0142\u017ce\u0144stwo, w czasie alarm\u00f3w zamykali si\u0119 w swoim  mieszkaniu, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce nie ma ucieczki od przeznaczenia. &quot;B\u00f3g jest  wsz\u0119dzie, wi\u0119c najlepiej pozosta\u0107 w domu&quot;&#8230; S\u0105siadka z g\u00f3ry uwa\u017ca\u0142a,  \u017ce ka\u017cda godzina przespana w domu, w czystym \u0142\u00f3\u017cku jest cz\u0119\u015bci\u0105  ratunku, a zw\u0142aszcza dla dzieci w takiej sytuacji i atmosferze. <\/p>\n<p><strong>\u015a<\/strong>wiat\u0142a  w mieszkaniu nie zapali\u0142am, mimo \u017ce synowie pozaklejali szyby ciemnym  papierem. Po\u0142o\u017cyli\u015bmy si\u0119 we troje cicho na rozes\u0142anym wczorajszej nocy  tapczanie, nie rozbieraj\u0105c si\u0119 nawet. Ledwie uda\u0142o mi si\u0119 nak\u0142oni\u0107  syn\u00f3w, \u017ceby cho\u0107 buty \u015bci\u0105gn\u0119li. Ci\u0105gle nads\u0142uchiwali\u015bmy, gotowi w  ka\u017cdej chwili p\u0119dzi\u0107 do schronu. Od czasu do czasu zagadywali\u015bmy do  siebie z rzadk\u0105 okazywan\u0105 tkliwo\u015bci\u0105. Ale by\u0142y to pojedy\u0144cze zdania,  gdy\u017c przera\u017caj\u0105ce ciemno\u015bci i nieustanne wybuchy odbiera\u0142y nawet  mo\u017cno\u015b\u0107 m\u00f3wienia. Le\u017celi\u015bmy ws\u0142uchani ka\u017cdym nerwem w cisz\u0119 przerywan\u0105  raz po raz warkotem przemykaj\u0105cego samochodu i echem ci\u0119\u017ckich wybuch\u00f3w.  W pokoju by\u0142o duszno, gdy\u017c zamkn\u0119li\u015bmy wszystkie okna. Ch\u0142opcy nie dali  uchyli\u0107 ich, bali si\u0119 widoku ulicy. Kiedy zasn\u0119li, przytuleni,  otworzy\u0142am okno, aby wpu\u015bci\u0107 troch\u0119 \u015bwie\u017cego powietrza. Czuwa\u0142am bez  przerwy. Pr\u00f3bowa\u0142am przebi\u0107 my\u015bl\u0105 tajemnice ukryte w ciemno\u015bciach tej  strasznej nocy czerwonej. Czas up\u0142ywa\u0142 wolno, jakby nie zegar go  odmierza\u0142, lecz te brutalne wybuchy.<\/p>\n<p>Oko\u0142o pi\u0105tej nad  ranem zawy\u0142a syrena jak diabelski dzwon, g\u0142os z piek\u0142a. S\u0105siadka z g\u00f3ry  nawet i tym razem nie chcia\u0142a obudzi\u0107 dzieci i p\u00f3j\u015b\u0107 z nimi do schronu.  Nie mia\u0142a przed oczyma obraz\u00f3w wojny i zag\u0142ady, jak ja. Nie ba\u0142a si\u0119 &#8211;  czy nie zdawa\u0142a sobie sprawy?<\/p>\n<p>Wiele dom\u00f3w ju\u017c dotkn\u0119\u0142a  \u017ca\u0142oba, a fakt, \u017ce nie wiadomo by\u0142o jeszcze, kt\u00f3re zwi\u0119ksza\u0142 niepok\u00f3j i  napi\u0119cie. Wstawa\u0142 jasny, pi\u0119kny dzie\u0144. S\u0142o\u0144ce wschodzi\u0142o wspaniale, po  prostu \u017cal schowa\u0107 si\u0119 w mrok piwnicznego zaduchu, chosu i ch\u0142odu. <strong>\u017b<\/strong>aden  samolot nie m\u0105ci\u0142 ciszy w przestworzach. Wstyd naruszy\u0107 pi\u0119kno  rodz\u0105cego si\u0119 dnia. Mo\u017ce zl\u0105k\u0142 si\u0119 pot\u0119gi s\u0142o\u0144ca, \u017cycia?&#8230; Ludzie  skupiali si\u0119 wok\u00f3\u0142 radia, przyciskali do uszu tranzystory, ws\u0142uchuj\u0105c  si\u0119 w wydobywaj\u0105ce si\u0119 stamt\u0105d g\u0142osy niemal z nabo\u017ce\u0144stwem. Wci\u0105\u017c  \u015bwie\u017ce informacje o wszystkim, co si\u0119 dzia\u0142o, czym \u017cy\u0142o si\u0119 w tych  niesamowitych dniach. W najwi\u0119kszym skupieniu wychwytywali ka\u017cde s\u0142owo  spikera.<\/p>\n<p>&#8211; Wiadomo\u015bci, cicho! &#8211; rozlega si\u0119 nagle w  schronie jak przed godzin\u0105, jak przed dwiema, jak za ka\u017cdym razem, gdy  rozpoczyna si\u0119 komunikat. Szszsz&#8230; Naelektryzowana fala napi\u0119cia  rozchodzi si\u0119 po cia\u0142ach i m\u00f3zgach. Co nowego tym razem? Co z nami  b\u0119dzie, co b\u0119dzie?! Czy wytrzymamy, damy rad\u0119 takiej przemocy? Trudno  uwierzy\u0107 &#8211; i jeszcze trudniej nie uwierzy\u0107. Arabscy spikerzy m\u00f3wi\u0105 o  rzekomych zwyci\u0119ztwach, o naszym bliskim ko\u0144cu, ka\u017c\u0105 nam szykowa\u0107  trumny. I wtem s\u0142owa: &quot;&#8230;nad ranem zosta\u0142y unieszkodliwione wszystkie  samoloty wroga, zanim zd\u0105\u017cy\u0142y ruszy\u0107 do ataku!&quot;&#8230;<\/p>\n<p>Pot\u0119\u017cne  westchnienie ulgi. Los wojny rozstrzygni\u0119ty. Nie zostaniemy wrzuceni do  morza, jak nam gro\u017cono dniami i nocami. Mo\u017cna opu\u015bci\u0107 schrony, odklei\u0107  papier z okien, przerwa\u0107 zaciemnienie. Dzieci wracaj\u0105 do szk\u00f3\u0142. Ale  nasi synowie i m\u0119\u017cowie pozostaj\u0105 na us\u0142ugach wojny. L\u0119k o nich szarpie  serca i dusze, nie pozwala cieszy\u0107 si\u0119 cudownym ocaleniem.<\/p>\n<p>Modli\u0142am  si\u0119 odt\u0105d, \u017ceby cierpienia zadane przez t\u0105 wojn\u0119 sta\u0142y si\u0119 wreszcie  narodzinami pokoju. Modli\u0142am si\u0119 o szcz\u0119\u015bliwy powr\u00f3t m\u0119\u017ca, gdy\u017c  dotychczas nie wiedzieli\u015bmy o nim nic. Ale \u017co\u0142nierze jeszcze d\u0142ugo nie  wracali do domu, dzieci\u0119 Pok\u00f3j nie zamierza\u0142o si\u0119 narodzi\u0107. Niestety,  do dzi\u015b. Jerozolima sta\u0142a si\u0119 zn\u00f3w jednym, nie przedzielonym murem  miastem, a legendarna <strong>\u015a<\/strong>ciana P\u0142aczu  dost\u0119pna dla Zyd\u00f3w.<\/p>\n<p>Na  sz\u00f3sty dzie\u0144 wojny przypad\u0142o zwyci\u0119ztwo nad wszystkimi przeciwnikami  arabskimi. Nasta\u0142o zawieszenie broni &#8211; odwieczna tutaj namiastka  pok\u00f3ju. M\u00f3j m\u0105\u017c wr\u00f3ci\u0142 do nas zdrowy i ca\u0142y! Ja wi\u0119c &quot;wygra\u0142am&quot; jeszcze  jedn\u0105, kolejn\u0105 wojn\u0119&#8230;<\/p>\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Halina Birenbaum Wojna Sze\u015bciodniowa 1967 Z moich pami\u0119tnik\u00f3w \u00a0 Zapanowa\u0142o niezwyk\u0142e napi\u0119cie. Wielki, d\u0142awi\u0105cy jak kleszcze niepok\u00f3j. Ka\u017cdy rozumia\u0142 powag\u0119 sytuacji &#8211; wszyscy, nawet dzieci u\u015bwiadamiali sobie, jakim niebezpiecze\u0144stwiem brzemienna jest chmura na majowym niebie naszego kraju, naszej najbli\u017cszej rzeczywisto\u015bci. Wo\u0142a\u0142y o tym nie tylko nag\u0142\u00f3wki gazet, g\u0142os spikera radiowego nadaj\u0105cego nowo\u015bci polityczne w sprawie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"parent":3421,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3465","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3465","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3465"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3465\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3532,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3465\/revisions\/3532"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3465"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}