{"id":3452,"date":"2026-11-16T04:42:28","date_gmt":"2026-11-16T04:42:28","guid":{"rendered":"https:\/\/p.dialog.vip\/?page_id=3452"},"modified":"2026-11-16T04:42:28","modified_gmt":"2026-11-16T04:42:28","slug":"nie-skarga-a-sumienie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/archiwum-dialogu-test\/nie-skarga-a-sumienie\/","title":{"rendered":"Nie skarga a sumienie"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<h1><strong>Nie skarga a sumienie <\/strong>(ksiedzu Czajkowskiemu<br \/>\n        na 70-te urodziny)<\/h1>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0  <\/strong><\/p>\n<p>Trudno jest pisa\u0107, gdy si\u0119 ma zbyt wiele do powiedzenia i tak si\u0119 dzieje ze  mn\u0105 teraz, gdy chcia\u0142abym wyrazi\u0107 swe my\u015bli i odczucia zwi\u0105zane z postaci\u0105 i  dzia\u0142alno\u015bci\u0105 ks. prof. Michala Czajkowskiego. Zaczn\u0119 od pewnej przypowie\u015bci,  kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto s\u0142ysza\u0142am w domu od rodzic\u00f3w, krewnych i ich przyjaci\u00f3\u0142.<\/p>\n<p>\u00a0M\u00f3wi si\u0119 u \u017byd\u00f3w, gdy uginaj\u0105 si\u0119  pod ci\u0119\u017carem niezliczonych trud\u00f3w swej specyficznej codzienno\u015bci, przerywanej  raz po raz \u201enie codziennymi\u201d, wiekowymi nieszcz\u0119\u015bciami i tragediami na tle  r\u00f3\u017cnic religijnych, obyczaj\u00f3w, nienawi\u015bci z powodu pochodzenia: \u201e es is schwer  zu sein a Jid\u201d \u2013 trudno jest by\u0107 \u017bydem&#8230; Jednak to powiedzenie nie oznacza\u0142o  skargi a przypomnienie i pogodzenie si\u0119 z faktem, \u017ce d\u017awiganie tego ci\u0119\u017caru  jest obowi\u0105zkiem, konieczno\u015bci\u0105 sumienia. Nie by\u0142o pokus\u0105 do ucieczki od trud\u00f3w  \u017cydowskiej egzystencji \u2013 od siebie, takiego jakim si\u0119 przysz\u0142o na \u015bwiat, na  jakiego zosta\u0142o si\u0119 wychowanym i ukszta\u0142towanym w tradycji przodk\u00f3w w ci\u0105gu  pokole\u0144. Oznacza\u0142o mus trwania na ich wz\u00f3r w nieustannym borykaniu si\u0119 o to  pomi\u0119dzy innymi lud\u017ami, mimo wszelkich kataklizm\u00f3w, cierpie\u0144 i ran. Oznacza\u0142o  sens \u017cycia i cierpie\u0144 za mo\u017cliwo\u015b\u0107 i prawo bycia, kim si\u0119 jest oraz ludzkie poszanowanie  tego.<\/p>\n<p>              Mo\u017ce nie jest to przypadkiem, \u017ce pisz\u0119 o tym w zwi\u0105zku z postaci\u0105 naszego  przyjaciela, ks. M. Czajkowskiego, i akurat\u00a0  19 kwietnia 2003, w sze\u015b\u0107dziesi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 powstania w getcie  warszawskim, co jest tak brzemienne w tre\u015b\u0107 i tak wiele przypomina! <\/p>\n<p>              Wiele zdarzy\u0142o si\u0119 i dzieje si\u0119 wok\u00f3\u0142 nas ju\u017c po Tamtym najtragiczniejszym.  Z\u0142o nie \u015bpi ani nienawi\u015b\u0107 do innego, antysemityzm. Okazuje si\u0119, \u017ce dalej nie  mo\u017cna zamkn\u0105\u0107 tego rozdzia\u0142u historii i zostawi\u0107 temat dla miejsc  upami\u0119tnienia, badaczy, historyk\u00f3w. Problem antysemityzmu jest dalej obecny w  bie\u017c\u0105cej rzeczywisto\u015bci i zatruwa na r\u00f3\u017cne sposoby stosunki mi\u0119dzy lud\u017ami,  narodami. Zatruwa te\u017c tych, kt\u00f3rzy go szerz\u0105, zagra\u017ca ca\u0142emu spo\u0142ecze\u0144stwu,  otwiera dawne rany, przynosz\u0105c gorycz, utrat\u0119 nadziei, \u017ce Tamto si\u0119 sko\u0144czy\u0142o  bezpowrotnie.<\/p>\n<p>I na tej mojej drodze nadziei, zw\u0105tpie\u0144, poszukiwa\u0144 zrozumienia \u2013  porozumienia <em>natkn\u0119\u0142am si\u0119<\/em> przed  kilkoma laty w miesi\u0119czniku &quot;Wi\u0119\u017a&quot; na wypowied\u017a ks. Micha\u0142a  Czajkowskiego. Czyta\u0142am te jasne, dobitne s\u0142owa odrzucaj\u0105ce wszelkiego rodzaju  oszczerstwa i wyrazy wrogo\u015bci wobec narodu \u017cydowskiego, zdradzaj\u0105ce jawny lub  zamaskowany antysemityzm. Ch\u0142on\u0119\u0142am je, jak \u015bwie\u017cy, <em>przywracaj\u0105cy<\/em> do \u017cycia powiew nadziei, \u017ce s\u0105 te\u017c inni, tacy kt\u00f3rzy  m\u00f3wi\u0105 otwartym j\u0119zykiem, stawiaj\u0105 sprawy na w\u0142a\u015bciwym miejsce ze znajomo\u015bci\u0105  fakt\u00f3w i wybitnym <em>poczuciem  sprawiedliwo\u015bci<\/em>, prawdy, kt\u00f3rej nie da si\u0119 obali\u0107 nienawi\u015bci\u0105 czy  nieuczciw\u0105 logik\u0105. Ze zdolno\u015bci\u0105 i ch\u0119ci\u0105 wczucia si\u0119 w innego cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>W ksi\u0105\u017cce \u201eLud Przymierza\u201d, a szczeg\u00f3lnie w rozdziale \u201eGrzech  antysemityzmu\u201d, znalaz\u0142am z przej\u0119ciem i ogromn\u0105 satysfakcj\u0105 wypowiedzi, kt\u00f3re  dawno pragn\u0119\u0142am us\u0142ysze\u0107 czy nawet sama wydoby\u0107 z g\u0142\u0119bi serca i w\u0142asnych  przekona\u0144, ale nie potrafi\u0142am. I wtedy zdoby\u0142am si\u0119 na odwag\u0119 napisa\u0107 do  nieznanego mi osobi\u015bcie autora, by wyrazi\u0107 mu sw\u0105 wielk\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za  napisanie tej ksi\u0105\u017cki, takich s\u0142\u00f3w!<\/p>\n<p>Nie liczy\u0142am na odpowied\u017a, przecie\u017c tak wielu pisze rozmaite listy do ksi\u0119dza,  tyle ma zaj\u0119\u0107 \u2013 ja nie mieszkam w Polsce&#8230; Ale odpowied\u017a przysz\u0142a \u2013 kr\u00f3tka,  pe\u0142na wyrazu, pi\u0119kna. W czasie kolejnej wizyty w Warszawie, nadarzy\u0142a si\u0119  okazja bezpo\u015bredniego spotkania i nawi\u0105zania przyja\u017ani. <\/p>\n<p>Zacz\u0119\u0142am swe pisanie od przypowie\u015bci, \u017ce \u201etrudno jest by\u0107 \u017bydem\u201d, a  czytaj\u0105c wiele o dysputach i nieustannej walce ks. Czajkowskiego przeciw \u201e<em>Grzechowi<\/em> antysemityzmu\u201d pomy\u015bla\u0142am, \u017ce  trudno jest by\u0107 uczciwie my\u015bl\u0105cym Polakiem \u2013 kap\u0142anem katolickim i profesorem  \u015bmia\u0142o burz\u0105cym zabobony, stereotypy, zwalczaj\u0105cym k\u0142amstwa i wiekowe krzywdy  wobec \u017byd\u00f3w, wobec ludzi. <\/p>\n<p>\n            <\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie skarga a sumienie (ksiedzu Czajkowskiemu na 70-te urodziny) \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Trudno jest pisa\u0107, gdy si\u0119 ma zbyt wiele do powiedzenia i tak si\u0119 dzieje ze mn\u0105 teraz, gdy chcia\u0142abym wyrazi\u0107 swe my\u015bli i odczucia zwi\u0105zane z postaci\u0105 i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 ks. prof. Michala Czajkowskiego. Zaczn\u0119 od pewnej przypowie\u015bci, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto s\u0142ysza\u0142am w domu od rodzic\u00f3w, krewnych [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"parent":3421,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3452","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3452"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3541,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3452\/revisions\/3541"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}