{"id":3422,"date":"2026-11-16T04:42:28","date_gmt":"2026-11-16T04:42:28","guid":{"rendered":"https:\/\/p.dialog.vip\/?page_id=3422"},"modified":"2026-11-16T04:42:28","modified_gmt":"2026-11-16T04:42:28","slug":"nostra-aetate","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/archiwum-dialogu-test\/nostra-aetate\/","title":{"rendered":"Nostra Aetate"},"content":{"rendered":"<p>PAWE\u0141 BISKUP S\u0141UGA S\u0141UG BO\u017bYCH RAZEM Z OJCAMI \u015aWI\u0118TEGO SOBORU NA WIECZN\u0104 RZECZY PAMI\u0104TK\u0118<\/p>\n<p>DEKLARACJA O STOSUNKU KO\u015aCIO\u0141A DO RELIGII NIECHRZESCIJA\u0143SKICH (NOSTRA AETATE)<\/p>\n<p>1. W naszej epoce, w kt\u00f3rej Iudzko\u015b\u0107 coraz bardziej si\u0119 jednoczy i wzrasta wzajemna zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi narodami, Ko\u015bci\u00f3\u0142 tym pilniej rozwa\u017ca, w jakim pozostaje stosunku do religii nieniechrzescija\u0144skich. W swym zadaniu popierania jedno\u015bci i mi\u0142o\u015bci w\u015br\u00f3d Iudzi, a nawet w\u015br\u00f3d narod\u00f3w, g\u0142\u00f3wn\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119ca temu, co jest ludziom wsp\u00f3lne i co prowadzi ich do dzielenia wsp\u00f3lnego losu. Jedn\u0105 bowiem spo\u0142eczno\u015b\u0107 stanowi\u0105 wszystkie narody, jeden maj\u0105 pocz\u0105tek, poniewa\u017c B\u00f3g sprawi\u0142, \u017ce ca\u0142y rodzaj ludzki zamieszkuje ca\u0142y obszar ziemi, jeden tak\u017ce maj\u0105 cel ostateczny, Boga, kt\u00f3rego Opatrzno\u015b\u0107 oraz \u015awiadectwo dobroci i zbawienne zamys\u0142y rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 na wszystkich, dop\u00f3ki wybrani nie zostan\u0105 zjednoczeni w Mie\u015bcie \u015awietym, kt\u00f3re o\u015bwieci chwa\u0142a Boga, gdzie narody chodzi\u0107 b\u0119d\u0105 w Jego \u015bwiat\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Ludzie oczekuj\u0105 od r\u00f3\u017cnych religii odpowiedzi na g\u0142\u0119bokie tajemnice ludzkiej egzystencji, kt\u00f3re jak niegdy\u015b tak i teraz do g\u0142\u0119bi poruszaj\u0105 ludzkie serca: czym jest cz\u0142owiek, jaki jest sens i cel naszego \u017cycia, co jest dobrem, a co grzechem, jakie jest \u017ar\u00f3d\u0142o i jaki cel cierpienia, na jakiej drodze mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 prawdziw\u0105 szcz\u0119\u015bliwo\u015b\u0107, czym jest \u015bmier\u0107, s\u0105d i wymiar sprawiedliwo\u015bci po \u015bmierci, czym wreszcie jest owa ostateczna i niewys\u0142owiona tajemnica, ogarniaj\u0105ca nasz byt, z kt\u00f3rej bierzemv pocz\u0105tek i ku kt\u00f3rej d\u0105\u017cymy.<\/p>\n<p>2. Od pradawnych czas\u00f3w a\u017c do naszej epoki znajdujemy u r\u00f3\u017cnych narodo\u00f3w jakie\u015b rozpoznanie owej tajemniczej mocy, kt\u00f3ra obecna jest w biegu spraw \u015bwiata i wydarzeniach ludzkiego \u017cycia; nieraz nawet uznanie Najwy\u017cszego B\u00f3stwa lub te\u017c Ojca. Rozpoznanie to i uznanie przenika ich \u017cycie g\u0142\u0119bokim zmys\u0142em religijnym. Religie za\u015b zwi\u0105zane z rozwojem kultury staraj\u0105 si\u0119 odpowiedzie\u0107 na te same pytania za pomoc\u0105 coraz subtelniejszych poj\u0119\u0107 i bardziej wykszta\u0142conego j\u0119zyka.<\/p>\n<p>Tak wi\u0119c w hinduizmie ludzie badaj\u0105 i wyra\u017caj\u0105 bosk\u0105 tajemnic\u0119 poprzez niezmiern\u0105 obfito\u015b\u0107 mit\u00f3w i wnikliwe koncepcje filozoficzne, a wyzwolenia z udr\u0119k naszego losu szukaj\u0105 albo w r\u00f3\u017cnych formach \u017cycia ascetycznego, albo w g\u0142\u0119bokiej medytacji, albo w uciekaniu si\u0119 do Boga z mi\u0142o\u015bci\u0105 i ufno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>Buddyzm, w r\u00f3\u017cnych swych formach, uznaje ca\u0142kowit\u0105 niewystarczalno\u015b\u0107 tego zmiennego \u015bwiata i naucza sposob\u00f3w, kt\u00f3rymi ludzie w duchu pobo\u017cno\u015bci i ufno\u015bci mogliby albo osi\u0105gn\u0105\u0107 stan doskona\u0142ego wyzwolenia, albo doj\u015b\u0107, czy to o w\u0142asnych si\u0142ach, czy z wy\u017csz\u0105 pomoc\u0105, do najwy\u017cszego o\u015bwiecenia.<\/p>\n<p>Podobnie te\u017c inne religie, istniej\u0105ce na ca\u0142ym \u015bwiecie, r\u00f3\u017cnymi sposobami staraj\u0105 si\u0119 wyj\u015b\u0107 naprzeciw niepokojowi ludzkiego serca, wskazuj\u0105c drogi, to znaczy doktryny oraz nakazy praktyczne, jak r\u00f3wnie\u017c sakralne obrz\u0119dy. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nic nie odrzuca z tego, co w religiach owych prawdziwe jest i \u015bwi\u0119te. Ze szczerym szacunkiem odnosi si\u0119 do owych sposob\u00f3w dzia\u0142ania i \u017cycia, do owych nakaz\u00f3w i doktryn, kt\u00f3re chocia\u017c w wielu wypadkach r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od zasad przez niego wyznawanych i g\u0142oszonych, nierzadko jednak odbijaj\u0105 promie\u0144 owej Prawdy, kt\u00f3ra o\u015bwieca wszystkich ludzi. G\u0142osi za\u015bi obowi\u0105zany jest g\u0142osi\u0107 bez przerwy Chrystusa, kt\u00f3ry jest &quot;drog\u0105, prawd\u0105 i \u017cyciem (J 14, 6), w kt\u00f3rym ludzie znajduj\u0105 pe\u0142nie \u017cycia religijnego i w kt\u00f3rym B\u00f3g wszystko z sob\u0105 pojedna\u0142. Przeto wzywa syn\u00f3w swoich, aby z roztropno\u015bci\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105 przez rozmowy i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z wyznawcami innych, religii, daj\u0105c \u015bwiadectwo wiary i \u017cycia chrzescija\u0144skiego, uznawali, chronili i wspierali owe dobra duchowe i moralne, a tak\u017ce warto\u015bci spo\u0142eczno-kulturalne, kt\u00f3re u tamtych si\u0119 znajduj\u0105.<\/p>\n<p>3. Ko\u015bci\u00f3\u0142 spogl\u0105da z szacunkiem r\u00f3wnie\u017c na mahometan, oddaj\u0105cych cze\u015b\u0107 jedynemu Bogu, \u017cywemu i samoistnemu, mi\u0142osiernemu i wszechmocnemu, Stw\u00f3rcy nieba i ziemi, Temu, kt\u00f3ry przem\u00f3wi\u0142 do ludzi; Jego nawet zakrytym postanowieniom ca\u0142ym sercem usi\u0142uj\u0105 si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107, tak jak podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119 Bogu Abraham, do kt\u00f3rego wiara islamu ch\u0119tnie nawi\u0105zuje. Jezusowi, kt\u00f3rego nie uznaj\u0105 wprawdzie za Boga, oddaj\u0105 cze\u015b\u0107 jako prorokowi i czcz\u0105 dziewicz\u0105 Jego Matk\u0119 Maryj\u0119, a nieraz pobo\u017cnie J\u0105 nawet wzywaj\u0105. Ponadto oczekuj\u0105 dnia s\u0105du, w kt\u00f3rym B\u00f3g b\u0119dzie wymierza\u0142 sprawiedliwo\u015b\u0107 wszystkim ludziom wskrzeszonym z martwych. Z tego powodu ceni\u0105 \u017cycie moralne i oddaj\u0105 Bogu cze\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnie przez modlitw\u0119, ja\u0142mu\u017cny i post. Je\u017celi wi\u0119c w ci\u0105gu wiek\u00f3w wiele powstawa\u0142o spor\u00f3w i wrogo\u015bci mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami i mahometanami, \u015bwi\u0119ty Sob\u00f3r wzywa wszystkich, aby wymazuj\u0105c z pami\u0119ci przesz\u0142o\u015b\u0107, szczerze pracowali nad zrozumieniem wzajemnym i w interesie ca\u0142ej ludzkosci wsp\u00f3lnie strzegli i rozwijali sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, dobra moralne oraz pok\u00f3j i wolno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>4. Zg\u0142\u0119biaj\u0105c tajemnice Ko\u015bcio\u0142a, \u015bwi\u0119ty Sob\u00f3r obecny pami\u0119ta o wiezi, kt\u00f3r\u0105 lud Nowego Testamentu zespolony jest duchowo z plemieniem Abrahama. Ko\u015bci\u00f3\u0142 bowiem Chrystusowy uznaje, i\u017c pocz\u0105tki jego wiary i wybrania znajduj\u0105 si\u0119 wed\u0142ug Bo\u017cej tajemnicy zbawienia ju\u017c u Patriarch\u00f3w, Moj\u017cesza i Prorok\u00f3w. Wyznaje, \u017ce w powo\u0142aniu Abrahama zawarte jest r\u00f3wnie\u017c powo\u0142anie wszystkich wyznawc\u00f3w Chrystusa, syn\u00f3w owego Patriarchy wed\u0142ug wiary, i \u017ce wyj\u015bcie ludu wybranego z ziemi niewoli jest mistyczn\u0105 zapowiedzi\u0105 i znakiem zbawienia Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p>Przeto nie mo\u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zapomnie\u0107 o tym, \u017ce za po\u015brednictwem owego ludu, z kt\u00f3rym B\u00f3g w niewypowiedzianym mi\u0142osierdziu swoim postanowi\u0142 zawrze\u0107 Stare Przymierze, otrzyma\u0142 objawienie Starego Testamentu i karmi si\u0119 korzeniem dobrej oliwki, w kt\u00f3r\u0105 wszczepione zosta\u0142y ga\u0142\u0105zki dziczki oliwnej narod\u00f3w. Wierzy bowiem Ko\u015bci\u00f3\u0142, \u017ce Chrystus, Pok\u00f3j nasz, przez krzy\u017c pojedna\u0142 \u017byd\u00f3w i narody i w sobie uczyni\u0142 je jedno\u015bci\u0105. Zawsze te\u017c ma Ko\u015bci\u00f3\u0142 przed oczyma s\u0142owa Aposto\u0142a Paw\u0142a odnosz\u0105ce si\u0119 do jego ziomk\u00f3w, &quot;do kt\u00f3rych nale\u017cy przybrane synostwo i chwa\u0142a, przymierze i zakon, s\u0142u\u017cba Bo\u017ca i obietnice; ich przodkami s\u0105 ci, z kt\u00f3rych pochodzi Chrystus wedle cia\u0142 &quot;(Rz 9, 4-5), Syn Dziewicy Maryi.<\/p>\n<p>Pami\u0119ta tak\u017ce, i\u017c z narodu \u017cydowskiego pochodzili Aposto\u0142owie, b\u0119d\u0105cy fundamentami i kolumnami Ko\u015bcio\u0142a, oraz bardzo wielu spo\u015br\u00f3d owych pierwszych uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy og\u0142osili \u015bwiatu Ewangeli\u0119 Chrystusow\u0105. Wed\u0142ug \u015bwiadectwa Pisma \u015awi\u0119tego Jerozolima nie pozna\u0142a czasu nawiedzenia swego i wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w nie przyj\u0119\u0142a Ewangelii, a nawet niema\u0142o spo\u015br\u00f3d nich przeciwstawi\u0142o si\u0119 jej rozpowszechnieniu. Niemniej, jak powiada Aposto\u0142, \u017bydzi nadal ze wzgl\u0119du na swych przodk\u00f3w s\u0105 bardzo drodzy Bogu, kt\u00f3ry nigdy nie \u017ca\u0142uje dar\u00f3w i powo\u0142ania. Razem z Prorokami i z tym\u017ce Aposto\u0142em Ko\u015bci\u00f3\u0142 oczekuje znanego tylko Bogu dnia, w kt\u00f3rym wszystkie ludy b\u0119d\u0105 wzywa\u0142y Pana jednym g\u0142osem i &quot;s\u0142uy\u0142y Mu ramieniem jednym&quot; (Sf 3, 9).<\/p>\n<p>Skoro wi\u0119c tak wielkie jest dziedzictwo duchowe wsp\u00f3lne chrze\u015bcijanom i \u017bydom, \u015bwi\u0119ty Sob\u00f3r obecny pragnie o\u017cywi\u0107 i zaleci\u0107 obustronne poznanie si\u0119 i poszanowanie, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0105\u0107 mo\u017cna zw\u0142aszcza przez studia biblijne i teologiczne oraz przez braterskie rozmowy. A cho\u0107 w\u0142adze \u017cydowskie wraz ze swymi zwolennikami domaga\u0142y si\u0119 \u015bmierci Chrystusa, jednak\u017ce to, co pope\u0142niono podczas Jego m\u0119ki, nie mo\u017ce by\u0107 przypisane ani wszystkim bez r\u00f3\u017cnicy \u017bydom w\u00f3wczas \u017cyj\u0105cym, ani \u017bydom dzisiejszym.<\/p>\n<p>Chocia\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest nowym Ludem Bo\u017cym, nie nale\u017cy przedstawia\u0107 \u017byd\u00f3w jako odrzuconych ani jako przekl\u0119tych przez Boga, rzekomo na podstawie Pisma \u015awi\u0119tego. Niech\u017ce wi\u0119c wszyscy dbaj\u0105 o to, aby w katechezie i g\u0142oszeniu s\u0142owa Bo\u017cego nie nauczali niczego, co nie licowa\u0142oby z prawd\u0105 ewangeliczn\u0105 i z duchem Chrystusowym. Poza tym Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry pot\u0119pia wszelkie prze\u015bladowania, przeciw jakimkolwiek ludziom zwr\u00f3cone, pomn\u0105c na wsp\u00f3lne z \u017bydami dziedzictwo, op\u0142akuje &#8211; nie z pobudek politycznych, ale pod wp\u0142ywem religijnej mi\u0142o\u015bci ewangelicznej &#8211; akty nienawi\u015bci, prze\u015bladowania, przejawy antysemityzmu, kt\u00f3re kiedykolwiek i przez kogokolwiek kierowane by\u0142y przeciw \u017bydom. Chrystus przy tym, jak to Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze utrzymywa\u0142 i utrzymuje, m\u0119k\u0119 swoj\u0105 i \u015bmier\u0107 podj\u0105\u0142 dobrowolnie pod wp\u0142ywem bezmiernej mi\u0142o\u015bci, za grzechy wszystkich ludzi, aby wszyscy dost\u0105pili zbawienia. Jest wi\u0119c zadaniem Ko\u015bcio\u0142a nauczaj\u0105cego g\u0142osi\u0107 krzy\u017c Chrystusowy jako znak zwr\u00f3conej ku wszystkim mi\u0142o\u015bci Boga i jako \u017ar\u00f3d\u0142o wszelkiej \u0142aski.<\/p>\n<p>5. Nie mo\u017cemy zwraca\u0107 si\u0119 do Boga jako do Ojca wszystkich, jes\u015bi nie zgadzamy si\u0119 traktowa\u0107 po bratersku kogo\u015b z ludzi na obraz Bo\u017cy stworzonych. Postawa cz\u0142owieka wobec Boga Ojca i postawa cz\u0142owieka wobec ludzi, braci, s\u0105 do tego stopnia z sob\u0105 zwi\u0105zane, \u017ce Pismo \u015bwi\u0119te powiada: &quot;Kto nie mi\u0142uje, nie zna Boga&quot; (1 J 4, 8). St\u0105d upada podstawa do wszelkiej teorii czy praktyki, kt\u00f3re mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a cz\u0142owiekiem, mi\u0119dzy narodem a narodem wprowadzaj\u0105 r\u00f3\u017cnice co do godno\u015bci ludzkiej i wynikaj\u0105cych z niej praw. Tote\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 odrzuca jako obc\u0105 duchowi Chrystusowemu wszelk\u0105 dyskryminacj\u0119 czy prze\u015bladowanie stosowane ze wzgl\u0119du na ras\u0119 czy kolor sk\u00f3ry, na pochodzenie spo\u0142eczne czy religie. Dlatego te\u017c \u015bwi\u0119ty Sob\u00f3r, id\u0105c \u015bladami \u015bwi\u0119tych Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a, \u017carliwie zaklina chrze\u015bcijan, aby &quot;dobrze post\u0119puj\u0105c w\u015br\u00f3d narod\u00f3w&quot;. (1 P 2,12), je\u015bli to tylko mo\u017cliwe i o ile to od nich zale\u017cy, zachowywali pok\u00f3j ze wszystkimi lud\u017ami, tak by prawdziwie byli synami Ojca, kt\u00f3ry jest w niebie.<\/p>\n<p>To wszystko, co wyra\u017cone zosta\u0142o w niniejszej Deklaracji, w ca\u0142o\u015bci i w szczeg\u00f3\u0142ach zyska\u0142o uznanie Ojc\u00f3w \u015bwi\u0119tego Soboru. A My, na mocy udzielonej Nam przez Chrystusa w\u0142adzy apostolskiej, wraz z Czcigodnymi Ojcami w duchu \u015awi\u0119tym to zatwierdzamy, postanawiamy i ustalamy i te postanowienia soborowe polecamy og\u0142osi\u0107 na chwa\u0142\u0119 Bogu.<\/p>\n<p>W Rzymie, u \u015aw. Piotra, dnia 28 pa\u017adziernika roku 1965. Ja, PAWE\u0141, Biskup Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego (nast\u0119puj\u0105 podpisy Ojc\u00f3w)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PAWE\u0141 BISKUP S\u0141UGA S\u0141UG BO\u017bYCH RAZEM Z OJCAMI \u015aWI\u0118TEGO SOBORU NA WIECZN\u0104 RZECZY PAMI\u0104TK\u0118 DEKLARACJA O STOSUNKU KO\u015aCIO\u0141A DO RELIGII NIECHRZESCIJA\u0143SKICH (NOSTRA AETATE) 1. W naszej epoce, w kt\u00f3rej Iudzko\u015b\u0107 coraz bardziej si\u0119 jednoczy i wzrasta wzajemna zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi narodami, Ko\u015bci\u00f3\u0142 tym pilniej rozwa\u017ca, w jakim pozostaje stosunku do religii nieniechrzescija\u0144skich. W swym zadaniu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"parent":3421,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3422","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3422"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3557,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3422\/revisions\/3557"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dialog.vip\/wp-preview\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}